Klein verslagWim Boevink

Wat vangen we aan met zoveel tragedie op het scherm?

Dat eerste panoramische beeld is overweldigend. Heel stil en vredig ligt daar Oost-Ghouta, een stadswijk aan de rand van Damascus. Erachter rijst een helling op. En dan, na enkele seconden vredigheid, een stip diagonaal neerdalend. Een daverende knal. Een donkere wolk van rook en stof.

Een raket.

En nog één.

En nog één.

En nog één.

En nog één.

Het panoramisch beeld vult zich met rook en stof. En je denkt: maar daar leven mensen. Welkom bij de filmvoorstelling van ‘The Cave’, een documentaire die kinderarts Amani volgt in de Syrische burgeroorlog bij haar werk in een ondergronds ziekenhuis. Dat werk is haar leven. Er is geen privé. Geen ontspannen.

Ik was moe, in dat filmzaaltje in Z. dat voor 90 procent gevuld was met vrouwen. Viel af en toe in een sluimer-slaap om telkens weer door zo’n daverende knal wakker te schrikken. Het oorverdovend lawaai van een Russische jet.

De angst in de ogen van dokters en verplegend personeel. Het niet meer slapen. De vloed van gewonden. Het bloed, de chaos. En och, de kinderen, hun bestofte gezichten, het trauma in de ogen. En, met dank aan de jarenlange belegering, geen voorraden om te helpen.

Je ziet ze breken, de uitgeputte dokters en verplegers. Een hoofd op een bureau, een traan over een wang. Chemische wapens. De bijtende geur van chloor. Naar adem happende kinderen. En daar zit je in een fluwelen bioscoopstoel. Met je moeheid.

Dezelfde oorlog, dezelfde belegeraars

Twee avonden ervoor had ik in U. gekeken naar ‘For Sama’. Een cappuccino op schoot. Dezelfde oorlog. Dezelfde belegeraars – Assads regeringstroepen en Russische Migs – maar andere stad; niet Ghouta maar de miljoenenstad Aleppo, een van de oudste steden van de wereld.

De chaos hier is zo mogelijk nog groter, misschien omdat de cinematografische middelen beperkter, rauwer, zijn. De Syrische filmmaakster en journaliste Waad al-Kateab filmt haar man, die arts is en haar dochtertje Sama; ze is in de oorlog geboren.

‘Ga niet naar For Sama’, schreef Stevo Akkerman een paar dagen geleden in deze krant. Hij had gelijk. En ga ook niet naar The Cave. Je weet niet wat aan te vangen met zoveel tragedie. Wat is onze rol? Wat doen we in die bioscoopstoelen?

Zeker, de filmmakers wilden dat we keken. En Syrië is nog geen geschiedenis. Nog vallen er bommen, nog immer versterkt dat amorele, moorddadige regime zijn greep op het land. De films zijn een schreeuw om hulp. Een appèl aan de internationale gemeenschap.

We gingen als gezin naar For Sama, de jongste dochter protesteerde. Ze wilde niet. ‘Wat moet ik met zo’n zware film?’ Ze kijkt uren naar ‘Grey’s Anatomy’, een Amerikaanse ziekenhuisserie die intussen al aan zijn zestiende seizoen is begonnen. Veel drama, maar nooit die schok van het echte. 

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden