Wat we moeten zien inAssen

Wat moeten we zien in Assen: achter elk matras schuilt een verhaal

‘Diasporalia’ van Koen Theys. Beeld Frederik Vercruysse

Elke week kiest Trouw uit een museum de blikvanger die we niet mogen missen. Vandaag: ‘Een bundel verhalen van mensen die er niet zijn’.

Kunstenaar Koen Theys (Brussel, 1963) kreeg het beeld niet meer uit zijn hoofd dat hij zag, toen hij op een dag in 2008 de Begijnhofkerk in Antwerpen binnenstapte. De kerkvloer was veranderd in een zee van matrassen als tijdelijke slaapplek voor honderden vluchtelingen. Op en tussen de matrassen lagen hun bezittingen verspreid: sporttassen, toiletartikelen, knuffels, een asbak met sigarettenpeuken, muziekinstrumenten en kledingstukken.

Jaren later werd Theys gevraagd om voor de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen een werk te maken in het kader van het stadsfestival ‘Antwerpen Barok 2018, Rubens inspireert’.

Bij het zien van de opzichtige marmeren grafmonumenten in de kathedraal kwamen de beelden van die armoedige matrassen weer op zijn netvlies. En zo ontstond de kunstinstallatie ‘Diasporalia’, die tijdens het stadsfestival te zien was in de Sint-Jozefkapel van de Antwerpse kathedraal. 

Bespoten met blinkende autolak

Het kunstwerk bestaat uit twaalf bronzen matrassen, bezaaid met de spullen van vluchtelingen, eveneens van brons. Theys heeft ze bespoten met een blinkende autolak in de kleuren goud, wit en blauw, waardoor ze rijkdom en grandeur uitstralen. De kunstenaar wil het contrast tussen armoede en rijkdom onder de aandacht brengen: de kern van de vluchtelingenproblematiek. 

De titel Diasporalia is een verwijzing naar de diaspora, de grootschalige verstrooiing van een volk over de wereld. Vaak wordt daarbij gedacht aan de diaspora van de Joden, maar door de vluchtelingencrisis is het een universeel begrip geworden.

Zelf ziet de kunstenaar deze installatie als ‘een bundel verhalen van mensen die er niet zijn’. Al die vaak naamloze vluchtelingen hebben hun eigen verhaal. Maar wat ze volgens Theys delen is dat ze op zoek zijn naar een identiteit, een veilige plek en vechten voor het behoud ervan.

Diasporalia is nu ook te zien in Nederland. Sinds dit weekeinde staat de installatie opgesteld in het Drents Museum. Directeur Harry Tupan van dit museum was zo geraakt toen hij het werk zag in de Antwerpse kathedraal, dat hij de kunstenaar vroeg om het ook in Assen te tonen.

Het beeld van die matrassen als metafoor voor de vluchtelingencrisis raakte Tupan niet meer kwijt. Het bleef maar in zijn hoofd hangen, zoals dat eerder ook de kunstenaar overkwam.      

Diasporalia is t/m 13 september te zien in het Drents Museum in Assen op de bovenverdieping van het Drostehuis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden