Beeld ANP

Taal Ton den Boon

Wat je achter de boeg hebt, heb je niet meer voor de rug

Lucas en Arthur Jussen hebben een succesvol jaar achter de boeg’, stond afgelopen zaterdag in Trouw. Volgens het woordenboek heb je iets ‘voor de boeg’ als je het nog gaat meemaken en iets ‘achter de rug’ als je het al meegemaakt hebt. 

De formulering ‘iets achter de boeg hebben’ is een contaminatie (verhaspeling) van die beide uitdrukkingen. Sommige lezers zullen erom moeten grinniken, een enkeling zal zich eraan ergeren, maar er zullen ook lezers zijn die zo’n contaminatie helemaal niet opmerken.

Die laatste reactie is vanuit het oogpunt van taalontwikkeling het interessantst, want hieruit valt op te maken dat we bij ‘boeg’ in ‘iets voor de boeg hebben’ niet meer meteen aan de voorsteven van een schip denken: boeg heeft zich in deze uitdrukking ‘losgezongen’ van zijn letterlijke betekenis. ‘Iets voor de boeg hebben’ gaat simpelweg over een moment in iemands leven. Tja, en waarom zou je dan niet ook eens wat ‘achter de boeg’ kunnen hebben?

Achterzijde

Deze contaminatie is nog niet algemeen geaccepteerd, maar wordt wel steeds gewoner. Zo schreef Tubantia in januari dat brandweerlieden in Oldenzaal ‘een druk jaar achter de boeg hadden’ en had de Volkskrant het in april over een voetbalclub met ‘een reeks nederlagen achter de boeg’.

Dat mensen weleens schrijven dat ze ‘iets achter de boeg hebben’, mag vanuit de betekenisvervaging van boeg verklaarbaar zijn, maar waarom treffen we eigenlijk nooit ‘nog heel wat voor de rug hebben’ aan? Waarschijnlijk omdat we bij het woord rug in ‘iets achter de rug hebben’ nog wél meteen denken aan de achterzijde van een lichaam.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden