Klassiek & ZoPeter van der Lint

Wat de musici van het Concertgebouworkest betreft mag Andris Nelsons komen

Als de klappende, stampvoetende en met hun strijkstokken tikkende musici van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) een indicatie waren, dan moet Andris Nelsons wel hun nieuwe chef-dirigent worden – kan niet anders! Hun enthousiasme voor de dirigent, donderdagavond na een uitvoering van Rachmaninovs Tweede symfonie, was niets minder dan een onverbloemde demonstratie. Dit is hem, dit is de man die wij willen, was het ondubbelzinnige signaal dat van het ­podium spatte. Een signaal naar het publiek, naar de ­orkestdirectie én vooral, naar Nelsons zelf.

De vraag is alleen of de 41-jarige Let – een leerling en landgenoot van oud-chef Mariss Jansons – het zelf wel wil. En nog belangrijker: kan het wel? Nelsons zit contractueel vast bij de twee orkesten waar hij nu als chef de baton zwaait – het Gewandhausorchester in Leipzig en het Boston Symphony Orchestra. Die contracten ­lopen in elk geval tot juli 2022. Dat zou betekenen dat het KCO nog twee jaar moet wachten en dat terwijl het orkest al twee jaar zonder chef zit na het oneervolle ontslag van Daniele Gatti. Na het wereldwijde tumult daarover zou een periode van vier jaar zonder chef het internationale aanzien van het orkest geen goed doen.

Hoe dan ook, de collectieve vreugde van het orkest na afloop van de inderdaad uitmuntend uitgevoerde Rachmaninov-symfonie was een zeer zeldzaam vertoon van eensgezindheid. Niet eerder vertoond, of het moet bij de geliefde Jansons geweest zijn toen hij in 2004 in beeld kwam als mogelijke chef-dirigent. Iedere musicus van het KCO wilde destijds Jansons hebben en hetzelfde lijkt nu bij Nelsons aan de hand te zijn. 

Nelson trok heerlijk aan het hoofdthema of duwde er verwachtingsvol tegenaan

En op basis van wat de Let donderdag presteerde, is dat alleszins te begrijpen. Hij trok heerlijk aan het hoofdthema of duwde er verwachtingsvol tegenaan. Daarmee de luisteraar het genot gevend dat dat thema subiet weer in al zijn glorie zou klinken.

Akoestisch waren er wel wat problemen, al moet dat vooral geweten worden aan de lege zaal (er mogen maar 350 mensen naar binnen) en aan de wijd en hoog uitwaaierende opstelling van het orkest, waarbij de koperblazers zo ongeveer naast het orgelfront zitten. Een en ander was soms werkelijk te hard en te schel.

Het hard was dan wel te hard, het zacht was zachter dan zacht. Echt prachtig hoe Nelsons dat pianissimo met fluwelen nauwkeurigheid bewerkstelligde. En hij geeft zijn spelers een zeker gevoel van vrijheid, subliem en met verve opgepakt door klarinettist Calogero Palermo aan het begin van het derde deel. Aan het eind van dat deel bewerkstelligde Nelsons in zachtheid niet ­minder dan een wonder. Wat is het heerlijk dat er na zo’n wegsterven tegenwoordig niemand meer rochelt of hoest. Een van de weinige zegeningen van ­deze coronatijden.

Het orkest mag dan nog steeds geen nieuwe chef hebben, wel is er een nieuw bestuur. Deze week werd bekend dat Dominik Winterling bestuursvoorzitter wordt en Ulrike Niehoff artistiek directeur. Die laatste is de opvolgster van Joel Fried, maar Winterling is niet echt de opvolger van algemeen directeur Jan Raes. Die functie is er niet meer. Er is gekozen voor een driekoppige, gelijkwaardige leiding, die in het eerste kwartaal van 2021 begint. David Bazen, nu nog algemeen directeur ad interim, zal daarin directeur bedrijfsvoering zijn. Winterling (1979) deed aan sponsor- en fondsenwerving bij de Elbphilharmonie in Hamburg, Niehoff (1977) werkte bij de Wiener Symphoniker, bij het Grafenegg Festival en bij Klang und Raum, het festival in Irsee voor de authentieke uitvoeringspraktijk. 

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden