Wanneer kwam het Songfestival ‘uit de kast’?

Conchita Wurst treedt op in Tel Aviv. In 2014 won de zanger als eerste dragqueen het Songfestival. Beeld Getty Images

De artiesten, de fans, de pers: op het Songfestival lijken lhbt’ers oververtegenwoordigd. Hoe komt dat eigenlijk? Kitsch, glitter en het vuurwerk helpen. 

Hij staat er nog van te kijken. Net als dit jaar reisde Roel Schaap uit het Brabantse Aarle-Rixtel in 2017 naar het Eurovisie Songfestival. “Met O’G3NE mee naar Kiev. Daar ontmoette ik een leuke Zweed, met wie ik hand-in-hand over straat heb gelopen. In Nederland word ik weleens aangestaard als ik dat doe. Maar in Oekraïne, een homofoob land, keek die week niemand op of om. Niets is gek op het Songfestival.”

Dát is volgens hem de kracht van het internationale muziekfestival. En de reden dat er deze week opvallend veel lhbt’ers rondlopen in Tel Aviv. “Mannen mogen zich sierlijk in plaats van stoer bewegen, iedereen mag zijn wie of wat hij wil zijn. Dat helpt de emancipatie van minderheden, onder wie homo’s.”

Dat maatschappelijke normen worden herijkt op het Songfestival, bewees ook de triomf van de Oostenrijkse Conchita Wurst in 2014. De man met baard en jurk was de eerste dragqueen die de glazen microfoon mee naar huis nam. Vanavond treedt hij op in de finale van de 64ste editie van het Songfestival, net als homoboegbeeld Madonna en die andere baanbrekende winnares, de Israëlische transgender Dana International, die zich in 1998 met ‘Diva’ naar de zege zong.

De tekst loopt door onder de video.

Maar is dat het kip of het ei? De decennia na de eerste editie in 1956 was het Songfestival een ‘vanzelfsprekend heteroseksueel’ evenement. Homo’s werden in het gros van de deelnemende landen nog niet geaccepteerd en uit angst om stemmen te verliezen duurde het tot 1997 voordat een land een openlijke homo naar het Songfestival durfde te sturen: Paul Oscar uit IJsland.

Underdogs

Politicus en Songfestivalfanaat Frits Huffnagel kan het niet geloven. “En Gerard Joling dan, die in 1988 Nederland vertegenwoordigde?” Die zanger kwam pas in de jaren negentig uit de kast. “Vast en zeker hebben er vanaf het begin meer niet-openlijke homo’s gezongen.”

Al in de jaren tachtig kwamen homo’s samen om naar het Songfestival te kijken, stelt hij, en ontstonden de eerste fanclubs met een link met de lhbt-gemeenschap. “En zelfs al daarvoor verstopten artiesten allerlei boodschappen in de liedteksten.” Zo won de Franse acteur Jean-Claude Pascal het Songfestival van 1961 met ‘Nous Les Amoureux’, over een liefde die door de maatschappij wordt afgekeurd.

Wanneer het liedjesfeest officieel uit de kast kwam? “Dat is vanaf het begin vanzelf zo gegroeid.” Huffnagel denkt dat het competitie-element voor homo’s een grote rol speelt in de aantrekkingskracht van het Songfestival. “En dan vooral dat iedereen kan winnen, ook onderliggers als Serhat uit San Marino dit jaar. Als minderheid kunnen homo’s zich identificeren met underdogs.”

Ook de kitsch, glitter en het vuurwerk lonken. “Het commentaar leveren op die lachwekkende outfits en die kermis van wansmaak. Voor een deel is dat ironisch natuurlijk, maar sinds een jaar of zes zie je op het Songfestival ook goed uitgevoerde camp. Ik ben blij dat het weer in de lift zit, ook in Nederland.”

Finale van het 64ste Eurovisie Songfestival

Zaterdag om 21.00 uur. De Nederlandse troef Duncan Laurence mag als twaalfde zingen. Hij strijdt tegen 25 landen, waaronder zijn grootste concurrenten Zweden en Rusland.

Lees ook:

Duncan Laurence staat na loepzuiver optreden in de finale van het Songfestival

Het kón ook bijna niet anders: topfavoriet Duncan Laurence is door naar de eindstrijd van het Eurovisie Songfestival. De Nederlandse artiest zong ‘Arcade’ donderdagavond loepzuiver in de tweede halve finale. Ook Zweden en Rusland plaatsen zich als kanshebbers voor de glazen microfoon.

Duncan Laurence: De race is nog niet gelopen

Al maanden is hij topfavoriet, maar gaat de Nederlandse songfestivaltroef de torenhoge verwachtingen waarmaken? Duncan Laurence, die donderdag in de tweede halve finale staat, durft er tijdens een interview in Tel Aviv nog niks over te zeggen

Duitse Bondsdag veroordeelt Palestijnse boycotbeweging BDS als antisemitisch

De Duitse Bondsdag heeft vrijdag de Palestijnse organisatie BDS, die druk zet op Israël om zich terug te trekken uit gebied dat het sinds 1967 bezet, als antisemitisch veroordeeld. Het Duitse parlement vergeleek de methoden met die uit het nazitijdperk tegen Joden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden