null Beeld

Tv-columnMaaike Bos

Wanneer is een artiest te oud om rake klanken te spelen?

Maaike Bos

In november 2015 zag ik Bob Dylan in Carré, toen 74 jaar. Sommige kranten waren er lovend over, maar het broze optreden raakte me niet (excuus, als het aan mij lag). Drie jaar later rolde een concert van U2 in de Ziggo Dome wél over me heen, maar: iets aan het vroegere sexappeal van de 58-jarige Bono was al verloren gegaan.

Pop- en rockconcerten draaien om muziek vanuit een innerlijke noodzaak, én om een belofte van jeugd, schoonheid, sexy vervoering. Dat tweede deel wordt langzaam door de tijd ingehaald. De ontwapenende Uur van de wolf-documentaire Tot de laatste snik (NTR) maandag stelde de pijnlijke vraag hardop: wanneer wordt het gênant om nog op te treden?’

‘Sexy sixty-chicks’

De film was een idee van Henny Vrienten rond de afscheidstournee van Doe Maar, die wegviel vanwege de ziekte van de voorman zelf. In plaats daarvan volgde regisseur Marcel Goedhart oud-Golden Earring-bassist Rinus Gerritsen (75) in zijn projecten met nieuwe muziek. Angela Groothuizen (62) en de vier andere ‘sexy sixty-chicks’ van de tourende Dolly Dots. De zieke Jan Rot (64), Monique en Suzanne Klemann van Loïs Lane (56 en 58), en zanger Michel van Dijk (71) van het bandje Alquin die ook nog steeds nieuwe platen maakt.

In sommigen herken je nauwelijks de rockster meer. De grijze koppen van Gerritsen en zijn collega’s dragen niet meer de belofte van spanning in zich, en de anderen krijgen we vooral op onromantische momenten zien: onderweg in busjes, pielend met versterker-kabels, zich omkledend (Jan Rot toont zijn stoma), Groothuizen plakt klagend haar valse wimpers op. Het lijkt alsof Goedhart meteen elk overgebleven spoortje van hun rock-imago wegveegt.

Maar dan zie je wat er overblijft als het musiceren niet meer om imago draait: om klanken die raken. Even miste ik een internationaal perspectief (verhalen van grote sterren die nog tot het einde spelen) of bredere context (anderen in de muziekindustrie die er hun licht op laten schijnen), maar toen daagde het me dat dat er allemaal niet toe doet.

Angela Groothuizen Beeld
Angela Groothuizen

Een direct portaal naar de ziel van Jan Rot

Je ziet Gerritsen spelen en als een kind de tijd verliezen. Je ziet Groothuizen op het podium haar hoofd hoog houden, voelend dat ze haar zaal vol vrouwen van in de vijftig iets wezenlijks geeft met hun optreden. Je ziet de Klemann-zusjes zingen met een stem van binnenuit. En Jan Rot klinkt met zijn hertaalde versie van My Way als een direct portaal naar zijn ziel.

Ondertussen delen ze hun gedachten over ouder worden: Rot is een veel leuker mens als hij optreedt en ziet zingen als de kern van zijn werkzame leven. Klemann heeft er nu veel meer lol in en vindt zichzelf een betere zangeres en ook Gerritsen kan nu dingen spelen die vroeger niet lukten.

Je gaat het omgekeerd gênant vinden dat mensen met zo’n liefde voor het vak zich überhaupt met deze uiterlijkheden-vraag moeten bezig houden. Punt is alleen dat ze in hun jonge jaren wel net zo gretig dat rock-imago hebben verkocht. En wij publiek hebben het ge-kocht, en moeten nu over de teloorgang ervan heen stappen.

Eigenlijk is de boodschap: waar gaat muziek nou echt om? Leg die verwachtingen weg, en dan hoor je muziek om de muziek zelf. Gerritsen wil pas stoppen als het fysiek niet meer kan, precies wat Henny Vrienten deed. Na deze film snap je dat nog beter.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden