Mooiste Nederland

Wandelwalhalla aan de Waal: Waardenburg

Kasteel Waardenburg.Beeld Bert Kaufmann

Kloeke kastelen, prachtig parkbos en geweldige uiterwaarden. Het Gelderse landgoed Waardenburg en Neerijnen heeft het allemaal.

Liefst twee keer werd Landgoed Waardenburg en Neerijnen afgelopen jaar in de landelijke pers geroemd. Niet door de eerste de beste. Journalist Caspar Janssen, die anderhalf jaar voor de Volkskrant dit land beliep, zette het domein in de West-Betuwe in zijn top-3. En routemaker Rob Wolfs liet NRC weten dat een van zijn intussen bijna 400 Trage Tochten over het buiten een van zijn oogappels is.

Een waardig begin van een nieuw wandeljaar leek het traject me zodoende. Zonder jachtig doorstappen, want slechts een luttele 9 kilometer. Maar desondanks genoeg te genieten, omdat dit troetelkind zowel kastelen als parkbos en uiterwaarden omarmt. Bovendien: het traject is liefst 90 procent onverhard - Rob Wolfs’ streven dat voor de meeste van zijn Trage Tochten in deze geplaveide natie niet is weggelegd.

Een dutje

Horeca vindt de routeman - terecht - van secundair belang. Maar intussen is een aangename uitspanning mooi meegenomen. En ook daarin voorziet het illustere aan de Waal gelegen landgoed. Wie verwacht er in het krap 500 koppen tellende Neerijnen een uitspanning hip gehuld in een industrieel jasje? Het Stroomhuis - startpunt van de Trage Tocht - zit in het voormalige PGEM-verdeelstation dat decennialang elektriciteit uitstrooide over de Betuwse Tieler- en Bommelerwaard, en gelukkig van de sloopkogel werd gered. De robuuste bakstenen beauty oogt streng en introvert door haar hoge ruitjesramen, maar het is er goed toeven weet ik uit eerdere ervaring. Want Neerijnen en omstreken - niet ver van het dorp waar ik ben getogen - is reeds lang eveneens een van mijn uitverkorenen.

Geliefd landschappelijk schoon verveelt nimmer. Zelfs niet als grauwe regenwolken eroverheen jagen en de natuur voorlopig een dutje doet. Toegegeven: een idyllisch dekentje van vlokken zou zeer welkom zijn in het slapende parkbos dat direct tegenover het Stroomhuis ligt. Maar hé, de witte winterbes doet zijn best, zijn rode broeder eveneens en een onvermoeibare groene klimmer compenseert enigszins de kale takken van een aantal zomereiken.

Doorweekt donk

Al snel slingert het naar opener landschap en komt kasteel Waardenburg in het vizier. Dat herbergt na een even lange als bewogen historie tegenwoordig kantoorridders, en is enkel op de Open Monumentendagen van binnen te bezichtigen. Dus nemen mijn wandelcompagnon en ik genoegen met het monsteren van het opvallend veelhoekig exterieur; naar het schijnt een zeldzaamheid in kastelenland.

Even verderop treffen we in een doorweekte donk toevallig de boswachter. Hij grinnikt om de legende die de burcht extra pr bezorgde: de middeleeuwse medicus en magiër Faust - die in ruil voor zijn ziel zeven jaar gebruiktmaakte van de diensten van de duivel - zou er uiteindelijk door de demon aan de haren zijn uitgesleept. “Een grappig verhaal dat we graag in ere houden, maar waarschijnlijk verbleef Faust niet in Waardenburg maar Würzburg”, vertelt de sympathieke boswachter. We keuvelen wat te midden van een warrig stukje parkbos. Dat onderging een paar jaar geleden een hoognodige opknapbeurt, maar vergt weer enig onderhoud sinds de stevige januaristorm van 2018 de zieltogende essen - lijdend aan een desastreuze ziekte -een laatste zetje gaf.

Na een steil klimmetje turen we vanaf de verbrede Waalbandijk over de uiterwaarden. In de groene graslanden grazen grauwe ganzen, kleumen kale en ongeknipte knotwilgen in de natte grienden en staan oude meidoornhagen onverstoorbaar te zijn. Het rivierlandschap in optima forma.

Meedogenloos

En dat terwijl we ons vrijwel midden in het land bevinden met het hectische hedendaagse binnen oogbereik. Over de veel bevaren Waal gaat de Martinus Nijhoffbrug waar het A2-verkeer raast, ernaast de brug van het drukste spoorbaanvak Utrecht-Den Bosch. Weliswaar allemaal voldoende op afstand om ons wandelaars niet te storen. Alleen de torenhoge A2-reclamemast pal naast het witte speelgoedkerkje van Waardenburg wekt wrevel. Waarom nou juist dáár?

Eenmaal in de uiterwaarden keert de route dat alles de rug toe en struinen we zorgeloos langs verschillende zandstrandjes richting Neerijnen. Vrachtschepen varen nagenoeg geluidloos voorbij over de ogenschijnlijk rustige rivier die door de stevige stroming te boek staat als meedogenloos. De laatste gortdroge zomer wist haar aardig te temmen. Het waterpeil stond nog nooit zo laag. Inmiddels lijkt het leed dankzij uitbundige regenval geleden.

Ter hoogte van wat eens Café-biljart Neerijnen was, staan we weer op de kloeke dijk. Helaas is het voormalig etablissement door zijn nieuwe eigenaren omgeturnd tot woonhuis, en het terras met spectaculair uitzicht tegenwoordig een voortuin. Maar vooruit, er valt nog voldoende fijns te verhapstukken in lieflijk Neerijnen.

Via wederom een stukje parkbos (in het najaar een paddestoelenparadijsje) leidt het naar kasteel nummer 2: Huis Neerijnen, alweer decennia in gebruik als gemeentehuis sinds de laatste adellijke Van Pallandt er begin jaren 70 het leven liet. Spoedig moet rondom bijzondere stinsenflora weer de kop opsteken met soortnamen waarvan je het spontaan een paar graden warmer krijgt: breedbladig klokje, blauwe anemoon en knikkende vogelmelk. Voorbodes van de uitzonderlijk gevarieerde plantenrijkdom dat het geliefde landgoed in zonniger seizoenen ook cadeau doet.

Meer vermaak

De Trage Tocht Neerijnen (9 km) is te vinden op wandelzoekpagina.nl. Maar ook zonder routebeschrijving kan de wandelaar op het overzichtelijke landgoed goed uit de voeten.

Het Stroomhuis is naast horecagelegenheid eveneens cultureel centrum met film, muziek, theater et cetera: stroomhuisneerijnen.nl.

Meer vermaak: aan de Waalbandijk staat een 19de-eeuws voormalig dijkmagazijn, waarin een fossielenmuseum is gevestigd. De openingstijden zijn beperkt tot het weekend: museumdeoersprong.nl.

Alvast een herfsttip: begin september houdt Neerijnen in de kasteeltuin nabij zijn gele sprookjeskerkje traditiegetrouw een pompoenmarkt. De tuin is overigens beslist een bezoekje waard.

Voor ‘Het mooiste Nederland’ probeert de redactie van Trouw de mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland uit. Lees meer in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden