Review

Wagners 'Ring' komt op tachtig trailers uit Beek en Donk

,,De glasplaat die u ziet hangen, weegt negen ton.'' Dein Schmidt, productie-manager bij De Nederlandse Opera, wijst naar een enorme vloer die tussen toneelkap en toneelvloer zweeft, de hemel en de aarde in het Muziektheater. Negenhonderdduizend kilo, maar die mijmering wordt weggeduwd door de mededeling dat een staalplaat in een van de opera's uit 'Der Ring des Nibelungen' zeven ton weegt. ,,Maximaal kunnen we dertig ton in de kap hangen'', meldt Schmidt onverdroten. ,,Anders komt het dak naar beneden.''

Franz Straatman

Zal er ooit een nóg zwaarder decor het Muziektheater aan de Amstel binnenkomen? Kan er nog meer techniek worden ingezet om de verbeelding van een regisseur (Pierre Audi) en zijn decorontwerper (George Tsypin) te realiseren? Een rondleiding door de enorme ruimtes achter het toneel levert een verbijsterend gezicht op van enorme stapels hout (waarmee de Welt-esche wordt gemaakt), delen van wanden, metalen constructies van allerlei soort. Alsof je door een vestiging van Gamma loopt waar de boel in wanorde door elkaar ligt.

Schijn bedriegt. Overal hangen tekeningen waar elk decor-onderdeel van de vier opera's die tezamen de 'Ring' vormen, dienen te worden opgeslagen. Elk decorstuk heeft aan de rand een teken, een kleur of een woordaanduiding, waardoor de delen precies aanelkaar gehecht kunnen worden. En elke toneelknecht (vreemd woord in een tijd dat iedereen 'medewerker' heet) weet precies waar wat hoort, want de twee ploegen van ieder vijftien personen die zorgen voor de opbouw en afbraak van de decors, doen elke keer hetzelfde werk. Het neerzetten en weer afruimen van de toneelvloer verloopt dan ook steeds vlotter, meldt Dein Schmidt. ,,We hebben ongeveer vier uur nodig voor 'Das Rheingold' en zes uur voor 'Götterdümmerung'. Als het publiek al lang in bed ligt, wordt er op het toneel nog hard gewerkt, tot zo'n drie uur 's nachts.''

Schmidt vertelt met gevoel voor een lekker verhaal over het Ring-project waar Schmidt al jaren het coödinerend toezicht over heeft. Volgende maand komt het project tot zijn voleinding in de eerste, echte cyclische vertoning van Wagners door een Nederlands operagezelschap. Viermaal achter elkaar: zestien voorstellingen dus. De techniek achter de artistieke presentatie is even groots als de fantasie die Wagner aanzette tot zijn vier opera's over het ontstaan van de wereld, over de strijd tussen liefde en macht die er heerst in de gelederen van Germaanse goden, in de mensachtige onderkruipsels, in het Germaanse begin van de echte mensheid (Siegfried) en de uiteindelijke ondergang in 'Götterdümmerung'.

Zo bijzonder is het project dat De Nederlandse Opera voor het eerst rondleidingen voor publiek organiseert door en langs al die decorstukken met Dein Schmidt als verteller: op 5 en 19 juni om 11 en 13 uur, op 12 en 26 juni om 12.30 en 14.30 uur. Kaarten moeten worden gekocht à 10 gulden aan de kassa (020 - 5518054). De pers mocht alvast voorproeven.

Zo'n blik achter de schermen geeft inzicht in het raffinement waarmee theatermakers de illusie opvoeren. Want de massief ogende en enorme plak hout om de wereldboom te verbeelden, wordt opgebouwd uit holle balken; het glas dat de Rijn in 'Das Rheingold' verzinnebeeldt, is van perspex. ,,Zo'n plaat van glas zou tonnen zwaarder zijn'', onthult Schmidt. ,,Het moet er als glas uitzien.'' Ook het goud dat de Rijndochters bewaken blijkt van dichtbij geen cent waard. Maar dat dachten we al, want zo'n 'Ring' is al duur genoeg. Zo'n vier ton (vierhonderdduizend) gulden voor de decors en kostuums per opera. Maal vier dus 1,6 miljoen gulden.

Alle cijfers en feiten aan deze Ring-productie vallen onder de begrippen 'maxi' en 'mega'. Het vervoer bijvoorbeeld: tachtig trailers om al die decorstukken te verplaatsen van en naar Beek en Donk. Want uit dat Brabantse dorp komt de 'Ring'. Na de aparte vertoningen in het vorige seizoen, werden daar de decorstukken opgeslagen. Ze moesten nu in een keer terug, want deze hele maand mei wordt er in het Muziektheater dag aan dag gerepeteerd voor 'Das Rheingold', 'Die Walküre', 'Siegfried' en Götterdümmerung'.

Een tentoonstelling van foto's die Ruth Walz van de voorstellingen maakte zal tussen 1 en 30 juni in het Muziektheater te zien zijn. Speciale aandacht aan de muzikale kant wordt gegeven in een boek met artikelen van dirigent Hartmut Haenchen. De 'Ring' wordt gevierd; de eerste en enige Nederlandse 'Ring' in deze eeuw.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden