Waarom verstopte zanger en sekssymbool D’Angelo zich?

D’Angelo bij een optreden in Las Vegas in 2015. Beeld Getty

Na twee baanbrekende albums verdween soulzanger en wereldster-in-wording D’Angelo begin deze eeuw van de radar. Documentairemaakster Carine Bijlsma volgde hem twee jaar lang tijdens zijn comebacktour.

Natuurlijk zit hij erin, de video van ‘Untitled’, D’Angelo’s zwoelzoete soulnummer uit 2000. De clip is misschien wel de indrukwekkendste ode aan het mannelijk lichaam sinds Michelangelo’s David. Langzaam zoomt de camera uit, tot de gespierde torso van de zanger volledig in beeld is. Amerikaanse blogs die in New York bij de screening van ‘Devil’s Pie’ waren, maken melding van fluitende en joelende vrouwen.

“Zo ging het inderdaad”, vertelt Carine Bijlsma (1983), die net terug is in Nederland. “Vanaf het moment dat D’Angelo’s oor in beeld kwam, voelde je de energie door de zaal stromen. Meteen daarna kantelt het beeld. Fans worden aan het denken gezet over de rol die zij speelden in het verhaal van D’Angelo.”

We zien angstaanjagende archieftaferelen. Na ‘Untitled’ werd D’Angelo’s hemd tijdens concerten letterlijk van zijn lijf gescheurd. Zijn kleren werden vooraf geprepareerd; ze moesten makkelijk stuk gaan om te voorkomen dat hij zou stikken.

Afkickklinieken

Manager Alan Leeds denkt dat D’Angelo als man genoot van de aandacht, vertelt hij in de documentaire, maar dat zijn plotselinge status als sekssymbool hem als muzikant in de weg stond. Het is een van de redenen dat de zanger zich veertien jaar lang aan het oog van de wereld onttrok. Af en toe kwam hij in het nieuws. Daarbij ging het nooit over zijn muziek. Wel over drugsgebruik, wapenbezit, rijden onder invloed, afkickklinieken. Op een terugkeer rekende vrijwel niemand meer. 

Carine Bijlsma was vast niet de enige die in die tijd contact met hem zocht. Wel was ze de enige die een positieve reactie ontving. Toen er rond 2012 plannen ontstonden voor een comebacktour, koos de zanger haar om die periode vast te leggen. Bijlsma, dochter van twee klassieke musici (cellist Anner Bijlsma en violiste Vera Beths) en maker van documentaires over onder anderen dirigent Reinbert de Leeuw en componist Louis Andriessen, weet niet precies waarom de keuze op haar viel. 

“Hij had ook een grootheid als Spike Lee kunnen vragen, maar hij is niet iemand die kijkt wie op dit moment de hotste is. Twee van zijn achtergrondzangers kent hij nog uit de kerk. Zijn gitarist Sharkey hoorde hij toevallig spelen in een gitaarwinkel. Hij kiest op basis van vertrouwen en gevoel. We hebben het er nooit over gehad. Dit was gewoon iets wat we gingen doen.”

Schuldgevoel

Dat D’Angelo Bijlsma vertrouwt is duidelijk. In interviews is de zanger doorgaans gesloten. Liever geeft hij ze in het geheel niet. ‘Devil’s Pie’ toont hem ongekend open. Over de donkere periode tussen zijn tweede album ‘Voodoo’ uit 2000 en ‘Black Messiah’ uit 2014 vertelt hij dat hij zo zwaar onder invloed was van drugs dat hij niet meer aan muziek maken toekwam. Ondertussen blijft er veel over waar hij het niet over wil hebben. Het zit te diep, vertelt hij. Voor een journalist een dodelijk antwoord.

“Ik wilde geen journalistieke film maken”, zegt Bijlsma. “Volgens mij kun je als kijker eenvoudig invullen wat er ongeveer gebeurd is. Ik heb bewust niet naar die donkere jaren gevraagd. Hoeveel drugs hij precies gebruikte, hoe het was in de afkickkliniek, dat vond ik niet interessant. Ik wilde weten waarom. Wie is deze man en wat is het conflict waar hij mee zit? Dat bleek al snel groter dan hemzelf. Mijn film toont hoe lastig het is om een evenwicht te vinden tussen waar je vandaan komt en waar je naartoe gaat. Veel sterren zitten daarmee. Dat is voor mij de grote onthulling.”

Concreet gaat dat over de wrijving die bestaat tussen een sterk geloof in God en een carrière die is gebouwd op wereldse muziek. Over overlevingsschaamte, zoals drummer Questlove het noemt: het schuldgevoel dat opspeelt wanneer je je uit een arm zwart milieu naar de top hebt weten te knokken, terwijl de mensen met wie je opgroeide geen klap zijn opgeschoten.

Vierde album

“Precies. Maar ook over seksualiteit versus spiritualiteit en over de vraag hoe je het talent dat je van God hebt gekregen ten volste benut. Je hebt de verantwoordelijkheid om het uit te dragen, maar het moet goed voelen voor jezelf. Bij al die dingen gaat het erom de juiste balans te vinden.”

Aan het einde van ‘Devil’s Pie’ volgt een laatste onthulling die zijn fans zal doen watertanden: D’Angelo is bezig met de opnames van zijn vierde album. Een hoopvol bericht, al blijft de situatie zorgelijk. Mensen rond de zanger vertellen nog elke dag bang te zijn voor slecht nieuws.

“In de pers lees ik soms dat D’Angelo fragiel is”, zegt Bijlsma. “Ik heb hem juist leren kennen als een krachtig persoon. Zijn situatie blijft echter precair. Die zorgen kan ik niet wegnemen. Ik weet alleen dat het op dit moment goed met hem gaat.”

‘Devil’s Pie’ is vanaf vandaag te zien in de bioscoop.

Filmrecensies

Elke week worden de nieuwste films besproken door onze recensenten. U leest de recensies hier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden