Column

'Waarom sta je daar eigenlijk?', vraagt Freek de Jonge me

Beeld Maartje Geels

Een uitnodiging van Freek en Hella de Jonge om bij ze thuis een klein voorproefje te geven van de theatervoorstelling die ik samen met harpiste Lavinia Meijer aan het maken ben, sla ik niet af. Op een regenachtige doordeweekse dag bellen we aan.

Freek was iemand naar wie ik keek om Nederland te begrijpen. Nu bel ik aan omdat hij naar mij gaat kijken.

De domineeszoon uit Westernieland deed open. In zijn hand heeft hij dagblad Trouw. Ik geef een meegenomen appeltaart aan Hella. "Je staat in de krant", zegt Hella.

"Met een boekrecensie."

We gaan zitten. Freek zegt: "We lezen trouw de krant, maar niet elke dag". Hij wacht op mijn reactie. Het kwartje valt. "Een woordgrapje!"

Lavinia komt binnen. Onze voorstelling gaat over de zoektocht naar de vader. Ik die in afwachting van de geboorte van zijn dochter nadenkt over de rol die zijn vader in zijn leven speelde. Lavinia die na lang aarzelen en innerlijke strijd, ingaat op de uitnodiging van haar biologische vader om hem te ontmoeten in Zuid-Korea. Ook vertel ik over de rol van religie. Hoe zal ik mijn dochter vertellen over de islam?

Ik geef Freek mijn dichtbundel cadeau. Hij legt het terzijde en zegt: "Nu verwacht je een reactie van mij. Er zijn verwachtingen. En dat is lastig."

We stellen ons op en beginnen te spelen en te vertellen.

Na een uur stoppen we. Tussendoor heeft Freek flink commentaar zitten geven. Dan zegt hij: "Jouw verhaal ontbeert innerlijke noodzaak. Waarom sta je daar eigenlijk?"

Freek staat op. "Wat je vertelt over die vijf zuilen van de islam is heel interessant. Vijf keer per dag bidden bijvoorbeeld, wat de moslims doen. Dat is eigenlijk waanzin. Vijf keer per dag de sleur doorbreken. Die discipline. Is dat nog van deze tijd?"

Dan wijst hij naar mij: "Ik worstel ook met deze vragen. Wat doen we met die oude rituelen in een tijd die de rituelen zat is? Blazen we ze nieuw leven in? Of is het gewoon voorbij?"

We praten nog even door. Dan zegt hij: "De Koran speelde een belangrijke rol in je islamitische huishouden omdat het woord werd geloofd. De gedachte dat het woord almachtig is. Dat is natuurlijk heel krachtig. Daar zit veel betekenis in."

Ik zie de televisiebeelden voor me van Freek die als een seculiere godsdienstwaanzinnige het publiek attaqueert met zijn puntige tirades. Uit die energie spreekt een enorm vertrouwen in de kracht van het woord. Het goede gebruik van het woord kan leiden tot een innerlijke transformatie. In de Koran, in soera 96, staat geschreven: 'Lees op in naam van de God die u geschapen heeft uit een klonter bloed'. En het woord is vlees geworden, klinkt het in de Bijbel bij Johannes.

"Je bent vader, maar vooral schrijver. Wat betekent dat woord voor jou?", filosofeert Freek de Jonge verder. "Waarom geloof je er zo onvoorwaardelijk in? Is jouw geloof in de taal net zo onvoorwaardelijk als je geloof in je dochter?"

Wanneer ik thuis kom weet ik wat ik op moet schrijven.

Lees hier alle columns van Abdelkader Benali

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden