tv-column

Waarom is er niet een 'The Vote of Holland' bedacht?

Het NOS-panel bespreekt de uitslagen. Beeld
Het NOS-panel bespreekt de uitslagen.

Een opkomst van minder dan 50 procent bij veel gemeenten is natuurlijk bedroevend. Maar de verschuivingen en uitslagen in het land waren zo verrassend dat ‘NOS Nederland Kiest’ sowieso een zinderende show werd. Al stopte hij wel wat abrupt, toen om half 1 'het erop zat', al waren nog niet alle uitslagen binnen.

Renate van der Bas

Aan het begin van de avond had ik nog gevreesd dat het uren zou duren voordat het programma op gang zou komen. De gepensioneerde maar nog volledig intacte politieke tv-analist Ferry Mingelen had er bij “Tijd voor Max” namelijk voor gewaarschuwd dat de NOS deze keer niet spetterend zou aftrappen met een algemene prognose: in 2014 had de publieke omroep daarbij op gezag van het marktonderzoeksbureau Ipsos zo misgekleund wat betreft het succes van het CDA, dat nu met veel meer slagen om de arm zou worden geopereerd.

Toch had het verkiezingsprogramma vanaf het eerste moment een opgewonden sfeer, niet in de laatste plaats dankzij de drukke geluiden in Tivoli Utrecht waar de NOS-verkiezingskaravaan was neergestreken. De aanwezigheid van het nabije publiek stimuleerde nieuwslezers Dionne Stax een lekkere losse toon te vinden bij ‘het omdraaien van de bordjes’: ‘Jaha, ik kan u vertellen dat er heel wat gaat veranderen in Rotterdam!” Dat er dit keer weinig technische problemen waren met het doorgeven van de uitslagen - alleen Renswoude wilde zijn geheimen geloof ik niet meteen prijsgeven - zal mee hebben geholpen de ontspannen glimlach te bewaren.

Turfsteken

En er zat ook een nieuwe discipline achter de presentatiedesk: een heuse Verkiezingsgeograaf, in de persoon van Josse de Voogd. Iemand die kan vertellen dat in Emmen bewoners op veengronden eerder PVV zullen stemmen dan plaatsgenoten wier huis op zand staat. En dat allemaal nog vanwege het turfsteken. Uh, inderdaad: op enig moment moet Josse nog maar eens wat diepgravender komen uitleggen hoe dit allemaal werkt. De paar dingen die hij woensdagavond vertelde smaakten naar meer, maar waren niet altijd helemaal te plaatsen.

De avond draaide uiteraard vooral om de stemmers. Maar al die miljoenen niet-stemmers: wat zou de televisie kunnen doen om ook hen in beweging te krijgen? Ik vrees dat de mogelijkheden van de publieke zenders zo'n beetje uitgeput zijn. Je kunt ze niet bepaald betichten van te weinig of te eenzijdige aandacht voor de lokale politiek.

Half Holland stemt

Maar misschien moet het nog creatiever, en voor een ander publiek. Opkomstwinst bij de raadsverkiezingen is misschien wél te boeken wanneer ook een RTL veel meer aandacht aan dit democratische fenomeen zou geven. Waarom niet een ‘The Vote of Holland’ bedacht: kiezers die in die omgedraaide rode stoelen zitten en politici uit hun gemeente standpunten horen opsommen. Op het moment dat ze denken: dat spreekt me toch wel aan, draaien ze om en zien ze van welke partij die persoon is.

Oké, ik ben geen programmamaker. En het kan misschien nog simpeler. De raadsverkiezingen worden vaak gepresenteerd als veldslagen, met verhitte debatten, incompetente figuren, scheuringen, gedonder en gedoe. Waarbij nauwelijks de vraag aan bod komt: waarom woont u hier graag, wat is het leuke aan uw plaats, waarom wilt u hier nooit meer weg? Oftewel: wat is er allemaal al goed hier?

Ik moest eraan denken toen in DWDD woensdagavond Daniël Lohues een groots klein liefdesliedje zong, over hoe graag hij thuis is - in Erica, Drenthe - , hoe graag hij ook reist: ‘Ik kiek overal, mar ik heur hier.’ Lokale liefde, die mag best wat vaker aan bod komen.

Benieuwd naar de uitslag van de raadsverkiezingen en het referendum in uw gemeente? Bekijk hier onze interactieve kaart van Nederland. Meer stukken over de gemeenteraadsverkiezingen vindt u hier.

Correctie: In een eerdere versie van deze tv-recensie werd de NOS ten onrechte een staatsomroep genoemd, dit moet publieke omroep zijn. Ook bleef ongenoemd dat de NOS de prognose van de uitslag van 2014 niet baseerde op een eigen peiling maar op exit-polls uitgevoerd door het marktonderzoeksbureau Ipsos.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden