Column Rob Schouten

Waarom ik verslaafd ben aan woonprogramma's op tv

Toen ik nog een kind was verhuisden wij om de haverklap: Hilversum, Hoogeveen, Haarlem, Groningen, Rotterdam, Apeldoorn, steeds moesten we weer opnieuw beginnen, nieuwe huizen, nieuwe vriendjes, nieuwe scholen: ‘Voor de eigen haard gevoelde ik nooit een zwak, / Een tent werd door den stormwind meegenomen’ (Slauerhoff).

Misschien is het daarom dat wij Schoutens graag naar woonprogramma’s op tv kijken, om te zien hoe het thuiszijn voelt: ‘VT wonen weer verliefd op je huis’, ‘De bouwbroers’, ‘TV-makelaar’, ‘De grote verhuizing’, ‘De grote verbouwing’, ‘Huizenjacht’, ‘Droomhuis op het platteland’, ‘Eigen huis en tuin’, ‘Verkopen of verbouwen’, ‘Paleis voor een prikkie’; er is voor de couchpotato geen houden aan: de hele dag kan hij zien hoe anderen het doen.

Ongetwijfeld is het allemaal doorgestoken kaart en hebben al die verhuizende en inrichtende lui allang zelf hun huis en hun meubilair uitgekozen (heel verstandig), maar daar gaat het niet om, het gaat om het gevoel dat er met dit soort woon-tv wordt uitgedrukt, de mens wil een passend dak boven zijn hoofd. Het zijn ook programma’s die in de grote stroom harmoniemodellen passen, wat dat betreft horen ze thuis bij ‘Het familiediner’, ‘Ik heb spijt’, ‘De rijdende rechter’.

Zij wil een grote keuken, hij wil nu eindelijk weleens een open haard

Kijk, daar komen ze al aanlopen, het middelbare stel, man en vrouw, hand in hand zoals de regisseur heeft bevolen. De kinderen zijn de deur uit, ze willen kleiner gaan wonen, zij wil een grote keuken, hij nu eindelijk weleens een open haard, beiden hongeren ze naar een mooi uitzicht. Naarmate ze dichterbij komen horen we de eerste woonkreten al: ‘mij iets te modern’, ‘boven ons budget’. Ik weet niet precies wat mij bij dit soort gelegenheden aan de buis nagelt, maar het moet iets zijn als de boodschap ‘Vrede op aarde’; zelden zijn die stellen het van meet af aan helemaal met elkaar eens, daar zou ook niks aan zijn, maar ze komen er wel uit: geven en nemen.

Je hoort vaak dat verhuizingen of grote verbouwingen stellen uit elkaar drijven, de een wil het zus, de ander zo, maar hier spelen ze dat het ook anders kan; je hoort in elk geval nooit dat ze na een nieuw huis of een nieuwe keuken alsnog de scheiding aanvragen. Wat dit soort programma’s echt de moeite waard maakt is dat je probeert te raden wat er buiten beeld wordt gezegd, als de gezichten weer uit de plooi mogen.

Het zijn in zekere zin non-tv-programma’s; al dat instemmende geknik, de lieve woordjes, het hand in hand lopen, het benadrukt dat het in de werkelijkheid vaak heel anders toegaat. Dat is het eigenlijke schouwtoneel, dat dwars door de tv-beelden heen schemert: het verschil van mening, de onmin, de stress. Waar je ook niet achterkomt in die woonprogramma’s is wat voor mensen het zijn die je laten zien hoe het hoort. Zijn het racisten? Liberalen? Hoe denken ze over de milieuproblematiek?

Lelieblank is de wonende tv-Nederlander in politiek-maatschappelijk opzicht, een voorbeeld voor ons allen, we mogen hem helemaal zelf invullen met onze ergste vermoedens.

Een verslavende bezigheid.

Eerdere columns van Rob Schouten leest u hier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden