AnalysePopmuziek

Waarom het voor popzangeressen als Katy Perry zo moeilijk is om de populairste te blijven

Katy Perry op haar tijger tijdens de pauze van de Super Bowl Beeld Getty Images
Katy Perry op haar tijger tijdens de pauze van de Super BowlBeeld Getty Images

Het is al moeilijk is om de populairste popartiest te worden, nog moeilijker is het die positie vast te houden. Katy Perry is niet de eerste die het succes door de vingers ziet glippen.

Onder het oog van ruim honderd miljoen televisiekijkers kwam Katy Perry, staand op de rug van een gigantische gouden tijger met lichtgevende ogen, het stadion binnen. Het mechanische gevaarte ging op zijn achterpoten staan terwijl de zangeres luidkeels uithaalde met haar bonkende strijdlied ‘Roar’. Iedereen was het erover eens: nog nooit was de Halftime Show van de Super Bowl, het pauzenummer in de finale van het American Football, zo spectaculair geweest. En zo goed bekeken: Perry trok meer publiek dan de wedstrijd zelf. De zangeres was in 2015 op het toppunt van haar roem. Ze brak wereldwijd het ene record na het andere en evenaarde Michael Jackson: na hem was het in de VS geen artiest meer gelukt vijf nummer 1-hits van een enkel popalbum te halen, tot Katy Perry ‘Teenage Dream’ uitbracht.

Het kan verkeren. Twee jaar later werd haar album ‘Witness’ lauw ontvangen. Traditiegetrouw kwam hij nog op nummer 1 binnen in de hitlijsten, maar daarna kelderde het album razendsnel. Een beginnend artiest zou nog steeds dolblij zijn met de score, maar voor een artiest als Perry was het een bittere pil. Al moet ook zij geweten hebben hoe vluchtig de roem is in de popmuziek, hoe kort de omlooptijd van een artiest, hoe grillig de liefde van de fans. Maar ze geeft niet op. Met haar nieuwe album, dat vandaag verschijnt, hoopt ze op een terugkeer van het grote succes.

Daisy Dove

Hoewel haar prioriteiten momenteel waarschijnlijk elders liggen. Gisteren werd Daisy Dove geboren, het eerste kind van Perry en haar vriend, acteur Orlando Bloom. Dat de gebeurtenissen ongeveer samenvallen is niet slecht voor de publiciteit, maar het werkt ook relativerend – de timing van de zangeres is wat dat betreft feilloos.

De 35-jarige Katy Perry is van ver gekomen. Als dochter van streng gelovige ouders had ze niet de meest voor de hand liggende achtergrond om popster te worden en door te breken met de gewaagde tekst ‘I kissed a girl – and I liked it’. Ze presenteerde zich als de vrolijke, onconventionele jonge vrouw die het luchtige Californische leven belichaamde en een onschuldig seksueel experimentje niet schuwde. Met haar ondeugende blauwe ogen, felgekleurde pruiken en cartooneske videoclips liet ze merken het leven niet al te serieus te nemen. Een bikinitopje met twee opgeschroefde slagroombussen die royaal in het rond spuiten? Het publiek vond het geweldig.

Levensgevaarlijk

Net als bij veel andere jonge wereldsterren ging er achter het vrolijke imago van Katy Perry de nodige onzekerheid schuil. “Iedereen die in dit felle licht heeft gestaan weet dat het koorddansen is: één verkeerde beweging, één verkeerd woord en het kan allemaal in je gezicht ontploffen”, zei ze onlangs in een interview met The Guardian. “Ik gebruikte humor om mijn angst onder controle te krijgen. Maar daarmee heb ik anderen weer gekwetst.”

Britney Spears Beeld AFP
Britney SpearsBeeld AFP

Daarmee doelt ze op haar weinig gevoelige grappen over haar collega-superster Britney Spears die in 2007 volledig doordraaide, haar hoofd kaal schoor en moest worden opgenomen. Met Spears (38) kwam het nooit meer helemaal goed: ze staat sindsdien onder curatele van haar vader en mag zelf niet bepalen wat ze doet. Kijk naar het lot van Amy Winehouse (ze werd 27) en je weet dat dit soort roem voor jonge mensen letterlijk levensgevaarlijk kan zijn. Niet alleen voor vrouwen, voor alle duidelijkheid. Ook Justin Bieber (26) ging bijna kopje onder door de enorme druk van de populariteit die hij als tiener moest dragen. Dankzij zijn geloof en huwelijk vond hij de balans. Wat volgens critici en fans nogal brave muziek oplevert, trouwens.

Katy Perry kwam redelijk ongeschonden door die eerste jaren van de roem heen, maar botste daarna keihard op de volgende barrière: de houdbaarheidsdatum. Opeens vond het publiek niet meer alles wat ze deed fantastisch. Zo’n liedje over een heteromeisje dat zoent met een andere vrouw – was dat nou progressief of juist beledigend voor de LHBT-gemeenschap? En klonk haar muziek niet al heel lang hetzelfde? Ze moest een nieuwe weg inslaan.

Daarover kan zangeres Taylor Swift meepraten. Zij en Katy Perry waren enige tijd de grote concurrenten in de popmuziek en hun onderlinge ruzies werden breed uitgemeten. De vete is inmiddels bijgelegd met een doos zelfgebakken koekjes die Perry bij Swift bezorgde. Ondertussen worstelen ze met dezelfde problemen. Als artiest moet je jezelf steeds opnieuw uitvinden, zei Swift in de documentaire ‘Miss Americana’ die dit jaar uitkwam. Dit jaar werd ze dertig en moest ze keihard aan de bak om nog door het publiek ‘getolereerd’ te worden. “We leven nu eenmaal in een wereld waarin vrouwen van boven de 35 op een olifantenkerkhof gegooid worden.” Volgens Swift moeten vrouwen “twintig keer vernieuwender zijn dan mannen”.

Mannen kunnen op gevorderde leeftijd nog wild tekeergaan op een podium, dat is cool, ze zijn forever young. John Legend werd op zijn veertigste probleemloos uitgeroepen tot ‘Sexiest man alive’ door het magazine People. Bij zangeressen klinkt tegen die tijd het verwijt dat ze zich niet zo krampachtig aan hun jeugd moeten vastklampen.

Het lukte Swift, een goede songwriter, om in juli te verrassen met haar nieuwe album ‘Folklore’. Het werd goed ontvangen, dus zij kan even opgelucht ademhalen. Ook Lady Gaga (34) sloeg succesvol een andere weg in, nadat haar derde album ‘Artpop’ niet deed waarop ze na eerdere sucessen rekende. Ze zong en acteerde in de film ‘A Star Is Born’. Dat leverde haar niet alleen de wereldhit ‘Shallow’ op, maar ook een Oscarnominatie als actrice.

Ronkende doorstart

Nu is Lady Gaga artistiek zeer begaafd: ze schrijft muziek, heeft een stem als een klok, kan als het moet de piano met haar tenen bespelen. Zo’n artiest vindt haar weg wel weer. De indruk is dat Katy Perry het met iets minder talent moet stellen. Maar dat hoeft geen probleem te zijn wanneer je carrière een ronkende doorstart nodig heeft. Het bekendste voorbeeld is Madonna, die met een gemiddeld muzikaal talent en de juiste producers een superster werd. Zij zag midden jaren negentig haar succes verdampen na het uitbrengen van het album ‘Erotica’ en een bijbehorend boek ‘Sex’. Veel fans haakten af. Maar met producer William Orbit maakte ze ‘Ray of Light’, volgens velen haar beste album ooit en kreeg ze er veel bewonderaars bij. Ze kon weer jaren mee, maar inmiddels is ze alweer tegen een volgende houdbaarheidsdatum aangelopen. Als 35 oud is, is 62 hoogbejaard.

Zelfs als je stem vijf octaven beslaat kan je carrière haperen. Mariah Carey (50) maakte een carrièredip mee toen in 2001 een album en een film die beiden ‘Glitter’ heetten, genadeloos flopten. Ze likte haar wonden en koos voor de pure R&B. Het album ‘The Emancipation of Mimi’ zette haar weer op de kaart.

Beyoncé tijdens de Super Bowl. Beeld Getty Images
Beyoncé tijdens de Super Bowl.Beeld Getty Images

Er is een zangeres die vooralsnog moeiteloos langs alle barrières en obstakels lijkt te laveren. Beyoncé verruilde schijnbaar moeiteloos de meidengroep ‘Destiny’s Child’ voor een solocarrière en maakt op het juiste moment de juiste keuzes. Bijvoorbeeld tijdens de Halftime Show van de Super Bowl, een jaar nadat Katy Perry daar op haar tijger zat. Met een groep danseressen marcheerde Beyoncé het stadion in: ze hadden zwarte baretten op en staken hun vuisten in de lucht, een verwijzing naar de militante Black Panther-beweging uit de jaren zestig. Het controversiële optreden kreeg een vervolg met het album ‘Lemonade’ en een indrukwekkende bijbehorende muziekfilm waarin de Afro-Amerikaanse geschiedenis, racisme en emancipatie de hoofdrol speelden. Over relevant blijven gesproken – het leverde haar lovende recensies op.

Naar haar nieuwe visuele album werd begin vorige maand dan ook reikhalzend uitgekeken. Beyoncé – volgende week wordt ze 39 – stelde niet teleur. ‘Black Is King’ zorgde voor een hoop lof en reuring.

Dat talent is weinigen gegeven. De omloopsnelheid van artiesten is hoger dan ooit. Muziek is overal te streamen, de smaak van het grote publiek verandert onnavolgbaar snel. Nu is de 18-jarige Billie Eilish het tieneridool. Een zangeres die het tegenovergestelde is van Perry. Ze zingt introverte duistere liedjes en in plaats van hotpants hult ze zich in vormloze gewaden omdat ze geen zin heeft om op haar uiterlijk beoordeeld te worden. Die weigering een lustobject te zijn is fris en vernieuwend. Maar ook zij zal zich weldra ‘opnieuw moeten uitvinden’.

Er even tussenuit

Of het Katy Perry zal lukken met haar nieuwe album Smile, dat vandaag uitkomt, valt te bezien. Leest u de recensie elders op deze pagina. De zangeres probeert zelf haar verwachtingen te temperen, want het tegenvallende resultaat van de vorige plaat heeft er diep ingehakt. Ze kwam weken nauwelijks haar bed uit, biechtte ze op. Ze is er nu nuchterder onder, bezweert ze in The Guardian. “Ik zeg: hier is de muziek, geniet ervan, ik ben er even tussenuit.” Ze zal wel moeten, met een baby.

Recensie

Op ‘Smile’ valt weinig te lachen

★★☆☆☆

Sinds haar tweede album ‘Teenage Dream’ (2010) vertoonde de muzikale loopbaan van Katy Perry steevast een stijgende lijn. Maar aan haar komeetachtige carrière kwam een abrupt einde met ‘Witness’. Gingen van haar eerdere albums miljoenen exemplaren over de toonbank, bij deze plaat uit 2017 bleef de teller net onder de 900.000 steken. Het stortte Perry acuut in een dip waar ze met haar zesde album ‘Smile’ probeert uit te krabbelen. In het nummer ‘Resilient’ laat ze weten dat ze veerkrachtig is en dat we haar zullen zien groeien.

Maar feit is dat er niet veel valt te lachen op het nieuwe album. Blijk­baar is Perry zo geschrokken van de verkoopcijfers van Witness dat ze op Smile geheel op zeker speelt. Ieder muzikaal avontuur ontbreekt op het album, dat voorspelbaar pendelt tussen pop en dancepop. En dat is ironisch genoeg precies wat Smile tot zo’n matig album maakt. Het is een plaat die geen enkele keer verrast en slappe aftreksels biedt van wat we al eerder van haar hoorden.

Het is daarom niet zo eenvoudig om sterke nummers te vinden op dit zesde Perry-album. Het titelnummer is een aardige poging tot discopop en met zijn tropische klanken is ‘Harleys in Hawaii’ een van de leukere songs. Maar over de gehele linie is Smile naar Katy Perry-maatstaven een behoorlijk lauw album, dat maar niet tot bloei wil komen.

Ook tekstueel is de 35-jarige zangeres niet bijster op dreef. Waar ze in het verleden menig krachtig feministisch statement afleverde, is bijvoorbeeld het nummer ‘What Makes a Woman’ een nogal obligate ode aan de vrouw. Ze zingt dat je je hele leven kunt proberen te omschrijven wat een vrouw is, maar dat ze altijd een perfect mysterie zal blijven. Tja.

Bovendien ontbreken euforische knallers als ‘Roar’ en ‘Firework’, waar Perry naam mee maakte. Niet voor niets heeft het nieuwe album nog geen enkele top 10-hit voortgebracht. Zo laat Smile de luisteraar vooral met de conclusie achter dat Perry’s succesformule vooralsnog lijkt te zijn uitgewerkt.
Saskia Bosch

Lees ook:

De wereldtournee van ‘koningin’ Madonna is een ramp

Fans wachten soms vier uur in een benauwd theater, zonder telefoon. Madonna komt te laat, zegt concerten af en maakt geen excuses. De fans zijn wel klaar met de ‘Queen of Pop’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden