null Beeld
Beeld

Swipen & klikkenKelli van der Waals

Waarom doomscrollen zo’n slecht idee is

Het is een beetje een toondove constatering, als het nieuws gevuld is met berichten over rellen, maar zondagavond trof het me hoe ongelooflijk stil het was op straat. Mijn slaapkamer grenst aan een geliefde doorlooproute in de binnenstad, en zelfs met de horeca gesloten klonk daar ’s nachts nog best wat geroezemoes, geklets en gelal (‘heu heu heu’, aldus de universele dronkemanstaal).

Zondag niet. Ik liet de stilte tot me doordringen, over me heen vallen als een deken, in de hoop er een stukje van vast te houden. De volgende ochtend zou het weer tijd zijn voor wat ik mijn ‘doomscroll-dagen’ noem. Dan bevind ik me meer dan gemiddeld op nieuws- en socialemediatijdlijnen, onder meer voor deze column. Een miserabele ervaring, gezien de strekking van het nieuws. Dan voelt het trackpad waarmee ik scroll statisch geladen, alsof de droefgeestigheid via mijn vingers naar binnen kruipt.

Maaike van de Primera in Den Bosch, huilend in haar geplunderde winkel: ‘Het moet stoppen. Alsjeblieft.’ Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam, die de relschoppers bits toespreekt: ‘Wat heb je gedaan met de spulletjes die je gestolen hebt vanavond?’ Woede van complotdenkers omdat Rutte iets had gezegd over ‘build back better’, wat toch zeker het bewijs zou zijn van de Grote Reset. Dat naast #avondklokrellen ook de hashtag #avondklokkerellen circuleerde had nog wel iets gezelligs (kokkerellen), maar denkende aan Maaike durfde ik er eigenlijk niet om te lachen.

Niet alleen goed nieuws, meer goed nieuws

Maar toen prikte Zeynep Tufekci een genadig gaatje in deze ballon van ellende: ‘Interrupting your doomscrolling with more good news’. Alsof ze direct tot mij sprak via de Twitter-ether. Niet alleen met goed nieuws, meer goed nieuws. Het betere soort.

Tufekci is computerprogrammeur en socioloog, en heeft altijd interessante en goed onderbouwde dingen te zeggen. Over protesten en sociale media, schoolbeschietingen en radicalisering. In de afgelopen maanden heeft ze zich daarnaast ontpopt tot leunstoel-epidemioloog. Net als wij allemaal, denkt u dan, maar zij is er goed in. Ze heeft het talent om op zo’n systematische wijze naar de zaken te kijken, dat ze ongeveer altijd gelijk heeft. The New York Times noemt haar ‘misschien wel de enige goede amateur-epidemioloog’.

Haar nieuws betrof de vaccins en hun werking tegen de mutaties waar we nu zo bang voor zijn. ‘Zoals de meesten hadden verwacht, blijven de vaccins goed werken tegen de nieuwe varianten.’

Enerzijds-anderzijds

Ze greep meteen de gelegenheid om met een Twitterdraadje uit te leggen waar het misgaat met de coronanieuwsvoorziening, en waarom doomscrollen zo’n slecht idee is: ‘Ik zie zoveel mensen met grote stress om dingen die helemaal niet aan de hand zijn.’ Er is veel goed nieuws, zegt Tufekci, ‘excellent’ nieuws zelfs – zeer hoge efficiëntie; zeer weinig bijwerkingen – maar het wordt in nieuwskoppen vaak zo ‘enerzijds-anderzijds’ verpakt dat er niets van overblijft. Het probleem is alleen de productie en distributie van die vaccins. ‘We moeten de grimmige winter doorkomen – wees extra behoedzaam – maar het nieuws voor de toekomst is al maanden erg goed.’

Denk daar maar aan, wanneer u vanavond luistert naar de stilte van de avondklok.

Kelli van der Waals bespreekt opvallende trends en discussies in online media. Eerdere columns vind je hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden