TaalTon den Boon

Waar komt het woord moorkop eigenlijk vandaan?

Smaakt een moorkop minder lekker als dit gebakje roomkop of chocoladebol gaat heten? Je zou het haast denken, gezien de ophef op Twitter over het bericht dat het woord moorkop vervangen wordt, omdat het ‘racistisch’ zou zijn of ‘niet meer van deze tijd’.

Moorkop is een samenstelling met moor. Met een hoofdletter gespeld werd Moor vanaf de 16de tot ver in de 20ste eeuw gebruikt ter aanduiding van moslims (onder meer als veroveraars van Spanje) maar ook van mensen met een donkere huidskleur. In de Statenvertaling verwijst Moor naar bewoners van Ethiopië.

Het Nederlands heeft Moor ontleend aan het Franse Maure, dat teruggaat op het Latijnse woord Maurus. Van oorsprong waren de Mauri de bewoners van Noord-Afrika (de naam Mauretanië gaat hierop terug). Al in de 16de eeuw werd moor – gespeld met een kleine letter – ook figuurlijk gebruikt voor zwarte dieren (bv. paarden) en voorwerpen. Moortje dient trouwens nog steeds wel als naam van zwarte katjes.

De samenstelling moorkop dateert uit de 18de eeuw, maar werd aanvankelijk gebruikt ter aanduiding van een paard met een zwarte kop. Pas sinds 1950 staat moorkop in Van Dale als naam van een gebakje. Het zal vast nog wel een tijd in die betekenis in het woordenboek blijven staan, maar als er courante alternatieven voor komen, is de kans groot dat die op termijn moorkop verdringen. Taal verandert nu eenmaal, ook als het om namen van gebakjes gaat. Dat hoeft niet ten koste van de smaak te gaan. Zoals Shakespeare in ‘Romeo en Julia’ schreef: ‘Wat wij een roos noemen, zou onder elke andere naam even lekker ruiken.’

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden