Boekrecensie

Vunzige vos komt overal mee weg

Reinaert de Vos Beeld Frank Castelein

De immorele Reinaert maakt gehakt van het (kerkelijk) gezag en komt overal mee weg.

Nog voor de titelpagina weet je dat dit een verrukkelijk jeugdboek is, dankzij de afgedrukte waarschuwing: “Het lezen van de schelmenstreken van Reinaert de Vos kan ernstige schade toebrengen aan de tere kinderziel.” Daar krijgt de tere kinderziel alleen maar meer zin van om te gaan lezen, lijkt me.

Gouden Griffelwinnaar Koos Meinderts bracht het middeleeuwse dierenepos ‘Van den Vos Reynaerde’ met leesbaar plezier terug tot achttien hoofdstukken van elk één bladzijde. Evenzoveel vooraanstaande tekenaars voorzagen die van paginagrote illustraties en, zoals in middeleeuwse handschriften, een grote, versierde beginletter. Dat levert een uitgave op om van te watertanden. En dankzij de heldere vormgeving oogt die toch niet rommelig.

De ‘schelmenstreken’ van Reinaert zijn niet mis: hij liegt, bedriegt en moordt erop los en ook al roept koning Nobel hem ter verantwoording voor ‘wandaden begaan jegens de dierlijkheid’, met zijn sluwe praatjes windt hij de vorst om zijn poten.

Niet aaibaar

Daarin zit onmiskenbaar de lol van dit verhaal: de immorele schurk Reinaert maakt gehakt van het (kerkelijk) gezag en komt overal mee weg. Ondanks zijn rotstreken, werkt Reinaerts geslepenheid tegenover de goedgelovige andere personages op de lachspieren en moet je al snel bekennen dat je op zijn hand bent.

Omslag ‘De schelmenstreken van Reinaert de Vos’ Beeld Frank Castelein

Meinderts verwerkt - naar het origineel - ook scabreuze en religieuze verwijzingen in de tekst en maakt er dus ook in dat opzicht gelukkig geen aaibare Reinaert van. Zo staat op de eerste bladzijde al dat Reinaert de vrouw van Isegrijn de Wolf ‘bijzonder onfris [heeft] bepoteld’ - een woordkeus die meteen de smakelijke taligheid van dit boek toont. Later vraagt Tibeert de Kater zich af of hij de muizen in de schuur van mijnheer pastoor hoort piepen of diens bed. Als de pastoor en zijn huishoudster vervolgens poedelnaakt naar buiten komen en Tibeert hem in het klokkenspel klauwt, zegt de vrouw: “Wil je dat nooit meer doen! Straks heb ik niks meer aan mijnheer pastoor!”

De illustraties weerspiegelen schitterend de vele gezichten van Reinaert. Bij Sylvia Weve is hij een bloeddorstig monster, bij Fleur van der Weel een bijna schattig vosje, bij Alice Hoogstad een smeerlap. En Martijn van der Linden schildert hem toepasselijk, indrukwekkend fotografisch, als een schaakstuk.

Oordeel: smakelijk verteld en schitterend geïllustreerd.

Koos Meinderts
De schelmenstreken van Reinaert de Vos
Ill. diverse tekenaars. Hoogland & Van Klaveren; 39 blz. € 17,50. Vanaf 8 jaar.

Recensenten van Trouw bespreken pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers. Meer recensies leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden