Recensie

Voorstelling Scapino Ballet over de barok mist gelaagdheid

prémière 7 december 2017, Schouwburg Rotterdam. Beeld HANS GERRITSEN

De voorstelling 'Scala' van het Scapino ballet wil laten zien wat er schuilt achter de ruisende rokken en pruiken, maar de muziek overschaduwt. 

Het is ongebruikelijk een dansrecensie te beginnen met de muziek. Maar bij 'Scala' van Scapino Ballet Rotterdam is het begeleidende barokorkest Combattimento zó goed op dreef dat het de choreografie van Ed Wubbe soms overvleugelt. Dat komt door de voortreffelijke keuze van weinig voor theater verklankte barokstukken van onder anderen Henrico Albicastro en Giovanni Stefani en de uitstekende uitvoering ervan. Zo wordt Stefani's volkse aria 'Amante Felice' in handen van artistiek leider Wouter Mijnders een robbertje swing waar je u tegen zegt.

Dat geeft de perfecte slinger aan Ed Wubbes verkenning van de barok, die in de productie 'Pearl' (2011) nog de lichte en wufte kanten onderzocht, maar in de follow-up 'Scala' verdergaat met de zwaarte en de donkerte; wat schuilt er áchter de façade van ruisende rokken, pruiken en hofetiquette? Niet veel goeds, toont Wubbe met clair-obscur uitgelichte sfeerbeelden en barokke tableaus, waaruit dansen ontstaan rond gevoelens van wantrouwen, angst en eenzaamheid. Want de barok was volgens Wubbe een tijd van contrasten; naast schoonheid was er ook flink wat (morele) goorheid.

Het is jammer dat Wubbe deze strekking al meteen in de eerste scènes weggeeft. We zien kliekjesvorming in een rijk gekostumeerde hofhouding, waarin terugkerende 'personages' zich manifesteren: de 'koningin' (Bonnie Doets) bijvoorbeeld, haar kale schedel is goud geschilderd maar haar slapen zijn geschubd als een reptiel. Haar 'onderdanen' zitten elkaar dicht op de huid, het contact is seksueel getint en gewelddadig. Als iemand zich eraan onttrekt, gaat dat gepaard met vuile blikken en uitsluiting.

Rokken als stormrammen

Alle andere scènes zijn een verdere invulling van de ontluistering van deze mensen. In een vrouwendans worden brede heuprokken als stormrammen tegen elkaar ingezet, in een duet van trekken en stoten wordt elke aanzet tot liefde van de één, bestraft met de afwijzing van de ander. Stuk voor stuk dynamisch geënsceneerd en knap gechoreografeerd met subtiele verwijzingen naar barokke hofdans, maar echt wringend wordt het niet. De loutering van de 'personages' is te mager om de spanningsboog gespannen te houden.

Met video wordt ingezoomd op emoties van dansers, uitvergroot geprojecteerd op een achterdoek. Aan een kaptafel maken ze toilet, in slow motion, om hun maskerade te benadrukken. Die beelden zijn illustratief, verwijzingen naar iets wat al met kapitalen is getoonzet. Door deze benadrukking wordt het duidelijk dat 'Scala' gelaagdheid mist, bijvoorbeeld een antwoord op de vraag waarom de schaduwkant van de barok relevant is voor ons, vandaag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden