Opinie

Voorspelbaar, saai en dus geen blijvertje

Jirí Kylián, voormalig leider van het Nederlands Dans Theater (NDT), piekte vorig seizoen en ook zijn ‘opvolgers’ Paul Lightfoot en Sol León consolideerden hun artistieke basis. Juist dan is het zaak om niet in te sukkelen: volop in beweging blijven door jezelf steeds weer aan de artistieke bloedtransfusie te leggen. Dat realiseert NDT zich goed.

Dansmakers met zó veel pit en visie om het NDT aan te kunnen, met dansers die tot de besten van de wereld worden gerekend, zijn wereldwijd op amper twee handen te tellen. Toch heeft NDT hun wat sleets rakende gastchoreografenrijtje de laatste jaren met frisse namen aangevuld. Nieuw voor NDT I gecreëerd werk van twee van hen, Wayne McGregor en Crystal Pite, staat nu naast de reprise ‘Shoot the Moon’, het VSCD-prijswinnende topstuk van Lightfoot/León.

Pite en McGregor zijn dansmakers die een mooie, eigen signatuur hebben ontwikkeld. Pite kneedt haar dansers licht ontregelend maar altijd organisch, McGregor schuift en schakelt de dansers in alle gewenste richtingen, als anatomische tekenpoppetjes in animatie. De NDT-dansers spreken de beide danstalen goed – wat is het toch heerlijk om naar goede dansers te kijken – maar de werken als zodanig zullen bepaald geen blijvertjes zijn op het NDT-repertoire.

Zo is ‘Frontier’ van Crystal Pite lang niet zo sprankelend en verfrissend als eerder werk voor het gezelschap. Pite’s weerbarstige kijk op theatraliteit is deze keer voorspelbaar en wordt naar het einde toe zelfs saai. Pite schetst een schemerwereld waarin ‘schaduwen’ uit de orkestbak het toneel op komen rollen en de bruusk uitgelichte protagonisten als Jungiaanse spiegelingen van de ziel confronteren. De diabolische duetten met hoeftrappelende benen zijn fraai, maar de gehele choreografie wordt zeer moeizaam tot een einde gebracht.

Wayne McGregor richt zich in ‘Renature’ op de menselijke natuur die in een wastelandachtige omgeving (bespeuren we hier een hip ecoboodschapje?) met darwinistische drift zich opnieuw probeert uit te vinden. Althans, als ik McGregors schier onbegrijpelijke epistel in het programmaboek goed interpreteer. Wat we zíen is een rechttoe rechtaan-ballet waarin in verschillende samenstelling en intentie wordt gedanst. Op Karen Tanaka’s esoterische ‘Questions of Nature’ en een wirwar aan verschillende pianostukken, verschiet McGregor in alle versprokkeling snel zijn kruit.

Eenzaamheid, liefde en afscheid – kortom: Leven en Lijden – zijn de thema’s die Lightfoot/Leóns werk zo aangrijpend maken. In de allerlaatste scène van ‘Shoot the Moon’ - onontkoombaar op video geprojecteerd tot aan de nok van het theater - wordt het magische universum van Lightfoot/León in één beeld ontsloten: een aanraking die op het allerlaatste moment niet langs de wang van de ander strijkt, maar oplost in het luchtledige.

Dans die menselijke bestaansknopen raakt, maar ook de daaruit voorvloeiende pijnscheut wegmasseert, dát is dans die een poging doet om alle voorgaande dans op Reviaanse wijze overbodig te maken. Dat is wel erg evident in dit programma.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden