Review

Voormalige hulpkracht van Stasi wil DDR niet idealiseren

Monika Maron: Nach Massgabe meiner Begreifungskraft (artikelen en essays). Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort/Main; 120 blz. - DM 14,90.

Moet ik nu achteraf een psychologische bril opzetten om de inhoud van deze opstellen uit de jaren 1988 tot en met 1992 in het juiste perspectief te plaatsen? Of moet ik mij gewoonweg laten aanspreken door wat er in dit boek staat, als onbevangen lezer, zonder hinderlijke gedachten aan de complexe ziel van Monika Maron in het achterhoofd? Ik weet het niet.

De rode draad van deze buitengewoon goed geschreven opstellen wordt gevormd door de vraag naar de waarde van de staat die zich Duitse Democratische Republiek noemde. Intellectuelen in West en Oost neigen er immers toe, de mislukking van het utopisch experiment DDR te betreuren. Tegen iedere vorm van idealisering van de DDR gaat Maron lijnrecht in.

'Das neue Elend der Intellektuelen' spreekt die overtuiging het duidelijkst uit. Ook de opstellen 'Ich war ein antifaschistisches Kind' en 'Warum bin ich selbst gegangen' houden de DDR tegen het licht van de democratie. In het titelopstel zet Maron zich af tegen het beeld van de vrouw van de Duitse romantische schrijver Heinrich von Kleist.

De titel betekent zoiets als 'voorzover ik het kan begrijpen'. Dat blijkt nu een riskante titel te zijn, die menig lezer op het politieke bewustzijn van de schrijfster zal betrekken. Hebben de politieke ervaringen van Monika Maron haar bewustzijn van goed en kwaad gescherpt en moeten we haar als schrijfster nu extra serieus nemen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden