TaalPeter-Arno Coppen

Voor wie mij graag beter zou (willen) leren kennen

Mijn vrouw – die veel taalgevoeliger is dan ik – had op de radio iemand horen zeggen: “Ik zou je graag beter leren kennen”. Daar is iets mee, merkte ze op. Moet daar geen ‘willen’ bij? Ik denk het eigenlijk niet, maar er is wel iets mee.

Het is natuurlijk een geval van een uiting die bol staat van de modale signalen. Zowel ‘graag’ als ‘willen’ (als het erbij staat) geeft het signaal dat de spreker iets wenselijk vindt. Maar dat signaal is wat beleefder verwoord door er ‘zou’ bij te zetten. Dat drukt uit dat de spreker beseft dat het gewenste nog geen werkelijkheid geworden is, en zich al bijna erbij heeft neergelegd dat het ook niet zal gebeuren, tenzij de aangesprokene de welwillendheid heeft om het alsnog te realiseren.

Zonder ‘zou’ klinkt het allemaal wat harder: ‘Ik wil je graag beter leren kennen’ is al meer een voornemen, waarbij de spreker aankondigt na ­deze wens onmiddellijk in actie te komen. Maar hoe zit het als ‘willen’ wegblijft? Je zou zeggen dat ‘willen’ hetzelfde uitdrukt als ‘graag’, dus waarom zou je dat niet weg kunnen laten?

Het lijkt wat ongeduldiger te klinken

Stel dat je in een winkel op de kassa afstapt en zegt ‘Ik zou dit graag afrekenen’ in plaats van ‘Ik zou dit graag willen afrekenen’, dan lijkt het eerste wat ongeduldiger te klinken. Je kunt het opvatten als ‘Ik zou het graag afrekenen, maar ik word maar niet geholpen’. Met ‘willen’ erbij zit die lezing er niet in, omdat ‘zou’ nu alleen het willen afzwakt, terwijl het afrekenen zelf naar de achtergrond gedrongen wordt.

‘Ik zou je graag beter leren kennen’ lijkt dus iets directer dan ‘Ik zou je graag beter willen leren kennen’ (alleen voor de heel taalgevoeligen natuurlijk). Toch komen beide vormen redelijk vaak voor. Zonder ‘beter’ komt de variant met ‘willen’ echter ongeveer dertig keer zo vaak voor, maar met ‘beter’ is de variant zonder ‘willen’ drie keer zo populair.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden