VooruitblikTv-programma's

Voor kijkers valt er veel te kiezen komend televisieseizoen

Renze Klamer en Fidan Ekiz gaan 'De Vooravond' presenteren.Beeld BNNVARA

Het komende seizoen verruilen de Meilandjes Frankrijk voor Gelderland, gaat Jeroen Pauw naar de gevangenis en kunnen we lachen uit verveling. In de strijd om de kijker proberen de zenders een zeer breed scala aan programma’s te bieden.

Wetenschap op NPO

“Kennis geeft de samenleving kracht”, zei NPO voorzitter Shula Rijxman tijdens haar jaarlijkse praatje bij de perspresentatie van het nieuwe televisieseizoen. Om vervolgens bekend te maken dat de Publieke Omroep om die reden vijf miljoen euro extra uittrekt voor wetenschap op televisie en een nieuw online platform: ‘NPO Kennis’.

Nu nepnieuws en complottheorieën de wereld overspoelen, is het volgens Rijxman aan de NPO om mensen te informeren over wat er echt aan de hand is. “Moeten we nou één, anderhalf of twee meter afstand houden? Wij willen Nederland wijzer maken met toegankelijke wetenschappelijke programma’s.” 

Er was de afgelopen jaren juist veel kritiek op de omroepen omdat bij bezuinigingen de wetenschappelijke programma’s als eerste sneuvelden. In de mix tussen inspanning en ontspanning werd aan dat laatste vaak de voorkeur gegeven. ‘Boer zoekt vrouw’ kreeg voorrang boven een programma over Nederlandse wetenschappers die slimmere methoden voor efficiënte voedselproductie uitvinden.

In de populairwetenschappelijke programma’s die overbleven werd kennis vooral luchtig gepresenteerd. Zo onderzocht cabaretier Stefano Keizers in ‘Experimensen’ of je met behulp van metaforen meer stroopwafels kunt verkopen. In de nieuwe koers moet er ook weer meer ruimte komen voor serieuze wetenschappelijke programma’s, ‘als in een soort SchoolTV voor volwassenen’. 

Hoe de nieuwe wetenschappelijke programma’s er precies gaan uitzien kon Rijxman niet zeggen, het is nu aan de omroepen om met ideeën te komen. Zo gaat dat namelijk in Hilversum: de NPO bepaalt de koers, de onafhankelijke omroepen maken de programma’s, maar zijn voor hun budget weer afhankelijk van de NPO. Een ingewikkelde tangconstructie, waar dan de Haagse politiek zich ook nog graag mee bemoeit. De VPRO neemt dit seizoen alvast een voorschotje met de documentairereeks ‘Grote Vragen’, waarin prominente Nederlandse wetenschappers onder meer de wereld proberen te verklaren aan de hand van wiskunde.

Danny Ghosen maakte de documentaire De slag om Libanon'.Beeld NTR

Talkshows en nieuws

Volgens Frans Klein, directeur Video, heeft de coronacrisis laten zien dat Nederland nóg meer geïnformeerd wil worden. Nieuws en actualiteiten blijven dus een zeer belangrijk hoofdgerecht op de menukaart van de Publieke Omroep. Zo ziet presentator Jeroen Pauw zijn wens vervuld en krijgt hij een nieuwe talkshow. Bij zijn afscheid in december zei hij al dat hij meer diepgang wilde en klaar was met ‘het gesprek van de dag, of de waan van de week’.

In ‘Pauw komt binnen’ gaat hij naar mensen toe die niet naar een studio kunnen of willen komen. Zo bezoekt hij onder meer een gevangenis, een kliniek en een ziekenhuis.  

Fidan Ekiz en Renze Klamer gaan zich juist wel bezighouden met ‘het gesprek van de dag’. Het is aan dit presentatieduo om de grote schoenen van Matthijs van Nieuwkerk te vullen. Vanaf 31 augustus maken Klamer en Ekiz de talkshow ‘De Vooravond’ voor BNNVara. De ingrediënten zijn politiek, sport, muziek, cultuur en entertainment. En voor de gezelligheid mag er, onder strikte voorwaarden, weer publiek bij aanwezig zijn. Huishoudens die een avondje actualiteit én gezelligheid willen, kunnen zich melden via de website. 

Minder gezellig maar wel in het hart van het nieuws zit Danny Ghosen. De journalist en presentator die tot zijn vijftiende in Beiroet woonde, reisde daags na de enorme explosie van enkele weken geleden terug naar die stad en maakte een indrukwekkende documentaire over de ontheemde bewoners.

Drama van eigen bodem

Om de ontspanning niet helemaal uit het oog te verliezen is er ook weer ruimte voor Nederlandse dramaseries, waar vooral op on-demand platform NPO Start veel mensen naar kijken. Het nieuwe paradepaardje is de serie ‘Vliegende Hollanders’ van AvroTros over de geschiedenis van de burgerluchtvaart. Om de periode 1918 tot 1938 te laten herleven waren veel technische kunstgrepen en special effects nodig, volgens regisseur Joram Lürsen. Zo zijn veel van de vliegtuigen in het verhaal over vliegtuigbouwer Anthony Fokker (Fedja van Huêt) en de oprichter van KLM Albert Plesman (Daan Schuurmans) toegevoegd met een computer.

En dan is er ‘Niks te melden’ waarvan alleen de titel al weinig urgentie uitstraalt. Toch wordt de serie met onder meer Henry van Loon en Theo Maassen getipt als de nieuwe komische hitserie. De kijker ziet verschillende situaties waarin niets gebeurt: twee agenten op surveillance, twee dames in de meldkamer en drie boeven. Ze vervelend zich te pletter, maar juist dat levert grappige situaties op.

Gelijke kansen?

Een stuk minder grappig, maar even vermeldenswaardig is de zevendelige documentaireserie van Human: ‘Klassen’, over een stel kinderen in groep acht op een school in Amsterdam Noord. De makers wilden laten zien dat niet iedereen gelijke kansen heeft of kan terugvallen op zijn of haar ouders. En dat etniciteit daar zeker een rol in speelt, maar dat het niet de enige bepalende factor is. Ze volgden de kinderen in het schooljaar 2019/2020 en dus ook tijdens de lockdown en de daaropvolgende periode van thuisonderwijs. Wat voor schooladvies kregen zij aan het einde van hun basisschoolperiode?

Tot slot is er nog goed nieuws voor podcastliefhebbers: een nieuw digitaal platform moet hun audiohonger gaat stillen. Het wordt een soort NPO Start voor radio- en podcastluisteraars, waar alle publieke radiozenders en de gestaag aanwassende voorraad podcasts worden ondergebracht. Praktisch voor de kieskeurige luisteraar.

‘Chateau Meiland’

RTL mikt op de rol van gezellige familiezender

De gezellige familiezender RTL speelt op zeker het komende seizoen en wedt vooral op oude paardjes. Best slim, want programma’s voor hele gezin hoeven niet altijd vernieuwend of spectaculair te zijn, ze moeten vooral samen worden gekeken. Zo programmeert RTL op de felbegeerde vrijdagavond ‘The Voice’ en op dezelfde tijd zaterdags ‘Holland’s Got Talent’. Is Nederland al talentenjachtmoe, of wordt het een geheide dubbelklapper?

Andere eerdere successen die dit seizoen terugkomen zijn het afvalprogramma ‘Obese’ waarin Angela Groothuizen deelnemers weer aan een gezondere levensstijl probeert te helpen, ‘Ranking the stars’ waarin bekende Nederlanders door Paul de Leeuw worden gefileerd, en ‘Chantal komt werken’, met Chantal Janzen die verschillende beroepen uitprobeert.

Toch zit er tussen de bekende successen zeker wel vernieuwing verstopt. Zo gaat Ruben Nicolaï in ‘De erfgenaam’ op zoek naar mensen die onvindbaar blijken nadat ze een erfenis hebben gekregen. Wat is het verhaal achter die erfenis, en waarom is de erfgenaam onvindbaar? Ook bijzonder is ‘Bij ons op het kamp’ waarin kijkers worden meegenomen in de gesloten cultuur van de maar liefst vijfendertigduizend woonwagenbewoners die Nederland rijk is. Het blijkt dat het niet alles klatergoud is dat er blinkt. 

En dan zijn er nog programma’s die een mengelmoes zijn van geramde successen en een nieuw format. Zo doen kijkjes achter de schermen het vaak goed en hangt er om de wereld van de luchtvaart nog altijd een mysterieuze glans. Als je dat combineert krijg je maar liefst twee nieuwe programma’s: ‘KL2020: Terug in de Lucht’ én ‘Bij ons aan boord’. In het eerste programma laat KLM zien wat de effecten van de coronacrisis zijn op het bedrijf dat net zijn honderdjarige bestaan vierde en nu een deel van het personeel moet ontslaan. In ‘Bij ons aan boord’ is het Transavia waar de kijkers een iets langere periode mogen meekijken achter de schermen. Daar waren de RTL-camera’s al voor de uitbraak van het virus aanwezig en legden ze onder andere de effecten van de crisis op de werkzaamheden vast. 

En dan is er een nieuw programma dat een samenraapsel is van het bekende talentenjachtformat én het oude ‘Wie van de drie’. In ‘I can see your voice’ moet een bekende artiest gokken wie het gouden keeltje heeft van de acht kandidaten op het toneel, zonder ooit een noot van hen te hebben gehoord. De show wordt gepresenteerd door Carlo Boszhard en gelardeerd met een panel van vijf BN’ers uit de muziekindustrie. Het idee erachter komt van de makers van ‘The masked singer’, een show die vorig jaar met veel bombarie werd aangekondigd en ook een combinatie is van formats met een mystery guest én een talentenjacht en dat bovendien past in het RTL-profiel: gezellig samen kijken met het hele gezin.

Inderdaad werd het een groot succes: naar de finale keken vorig jaar bijna twee miljoen mensen. 

André Hazes jr. met een deelnemer aan ‘Getekend voor het leven’.

Talpa gooit het over een andere boeg

Door het succes van ‘Chateau Meiland’, lijkt het of John de Mol heeft begrepen dat zus Linda niet de kurk hoeft te zijn waar zijn zender SBS6 op drijft. Het publiek sloot de ‘wijnende’ Meilandjes in de armen en het programma won vorig jaar de Gouden Televizier Ring. Komend seizoen zijn ze weer te zien, én komen ze terug naar Nederland. Door de coronacrisis willen ze hun chateau snel verkopen en hun nieuwe stulpje in Hengelo betrekken.

Het succes van Chateau Meiland kwam redelijk onverwacht voor SBS en daarom gooit Talpa het nu over een andere boeg. Onwaarschijnlijke formats en sterren worden in stelling gebracht. Zo komt Rolf Wouters terug. Wie? Die gladde presentator die in de jaren negentig van de vorige eeuw een glimp van succes had met shows als ‘Now of Never’ en de ‘uuhhh... Vergeet je tandborstel niet-show’. Wouters werd voor het laatst op televisie gesignaleerd in 2005 en vertrok daarna naar Portugal om boer te worden. Kennelijk beviel het platteland toch minder dan verwacht, want vanaf 30 augustus presenteert hij ‘Split Screen’, een spelletjesprogramma met stellen.

Ook onwaarschijnlijk is het programma ‘Het hek van de dam’. Daarin trekken twee bekende Nederlanders met een herder en zijn kudde schapen te voet door de Nederlandse natuur. In de eerste aflevering deden Rachel Hazes (de weduwe van André) en advocaat Bram Moszkowicz een dappere poging om de schapen van de ene naar de andere plek te drijven. Onderweg probeerden ze elkaar beter te leren kennen.

SBS brengt nog een Hazes ten tonele, namelijk André Hazes (junior), die voor het eerst een eigen programma krijgt: ‘Getekend voor het leven’. Hazes, zelf dol op tattoos en bijna een wandelend canvas, gaat niet zoals in veel populaire Amerikaanse shows op zoek naar de beste tattoo-artiest, maar naar pijnlijke tattoos. Of eigenlijk naar de schrijnende verhalen erachter. Deelnemers die spijt hebben van hun lichaamsversiering krijgen de mogelijkheid die weg te laten laseren, wat trouwens ook een langdurig en pijnlijk traject is.

Tot slot lijkt het onwaarschijnlijk dat ‘De 5 uur show’ bij SBS weer een succes wordt. De show is vernoemd naar de gezellige borreltalkshow met Catherine Keyl en Viola Holt die in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw populair was, maar feitelijk is het de bij RTL weggekaapte ‘Vijf uur live-show’. Een moderner jasje moet jongere, vrouwelijke kijkers aanspreken. Maar, zeggen slimme mediawatchers, die doelgroep zit allang niet meer om vijf uur voor de buis met het bord op schoot. Het is bijna beledigend, schreef tv-columniste Maaike Bos vorige week in deze krant: “Hoeveel werkende vrouwen hebben er nu nog tijd om de benen omhoog te doen om vijf uur?” Dat bleek ook in de eerste week dat het programma te zien was. De kijkcijfers daalden snel van 200.000 nog maar 98.000 kijkers.

Lees ook:

NPO-baas Shula Rijxman: In deze coronacrisis hebben we laten zien wat voor baken de publieke omroep is

Shula Rijxman (60) is de baas van de NPO, de publieke omroep die in de afgelopen coronamaanden zeer werd gewaardeerd. Laverend tussen de politiek en het Hilversumse Mediapark kent ze het klappen van de zweep. ‘Je moet vanuit de tegenpartij kunnen denken.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden