Klein Verslag

Voor het eerst in de tuin, en meteen buiten tijd en wereld treden

We hebben het hier nog helemaal niet over het weer gehad, over die gouden februaridagen die nu achter ons liggen en die temperaturen brachten van tegen de twintig graden.

Zelf was ik niet in goede doen, maar vond wel gelegenheid om de tuin in te stappen en in die ongebruikelijk warme voorjaarszon te gaan zitten met Gerald Murnane’s ‘Border Districts’, het literaire werk waaraan ik recentelijk een hele week aandacht besteedde.

Toen ging het om de ervaring van het lezen, om het ondergaan van de geesteslandschappen die Murnane schetst, gebaseerd op zijn herinneringen; aan een foto, aan een zin uit een roman, en bovenal aan licht dat door gekleurd glas valt.

Wonderlijk

In de week dat ik over Murnane schreef vorderde ik maar langzaam in zijn wonderlijke boek, zijn observaties in kleine porties proevend, terwijl ik geen moment uit was op zoiets als een recensie.

Border Districts is een werk van fictie, maar een roman kun je het niet noemen; Murnane zelf heeft het voortdurend over ‘this report’, dit verslag dus, en die betiteling beviel me wel, als verslagschrijver.

En nu dan, in die onverwachte warmte en worstelend met een onwillig lijf, vond ik berusting genoeg om het boek uit te lezen. Het was ook voor het eerst dat ik in deze tuin zat, een tuin met nog kale struiken en bomen, maar vol geluiden: de branding van een nabije verkeersweg, het af en toe rinkelen van een bel van een spoorwegovergang en kort daarna de donker brommende passage van een trein, en vooral een symfonie van vogelgezang, van merels en mezen, roodborstjes en mussen en ineens het roffelen van de grote roodbonte specht in het zachte hout van een berk.

Eigen geest

Murnane die afgelegen woont in een gehucht in het westen van de Australische deelstaat Victoria, en die deelstaat vrijwel nooit heeft verlaten, beschikt niet over computer of tv. Ook zijn bibliotheek is beperkt.

De waarnemer in Border Districts lijkt wel op hem, ook hij heeft geen mogelijkheid of behoefte zijn herinnering of associatie te controleren; het enige dat hij voor waar wil aannemen is de werking van de eigen geest, een geest die aan namen of feiten geen waarde hecht, terwijl ik als lezer telkens de aanvechting moet onderdrukken de observaties van Murnane na te slaan en op te zoeken. Het is soms zo moeilijk in deze fakenews-tijden fictie te waarderen. Maar Murnane staat buiten tijd en wereld en ik benijd hem erom.

Dat buiten tijd en wereld treden had zelfs iets aanstekelijks, daar achter in die tuin, op die warme februaridag onder die koepel van vogelgekwetter en -gefluit, met brand in het onderlijf, gedirigeerd door een dictatoriale blaas.

Op een bedje van pijnstillers dreef ik een dag later, terwijl de warmte aanhield, de binnenstad in en passeerde overvolle terrassen, en blote armen op stoelleuningen.

De mensen konden hun geluk niet op, witte wijn fonkelde in bokalen, en ik moest denken aan dat slotcitaat van Murnane, nu wel voorzien van een naam, namelijk die van de dichter Shelley: Life, like a dome of multicoloured glass, stains the white radiance of Eternity. Geen tijd, geen wereld, alleen maar wit stralende Eeuwigheid, ingekleurd door de koepel van ons leven. 

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Zijn eerdere columns leest u op trouw.nl/kleinverslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden