taal

‘Voor dummies’ of ‘voor dummy's’?

Groene Boekje

Geregeld verschijnen er boeken met ‘... voor dummies’ in de titel en ook in de krant is ‘... voor dummies’ populair in titels van het type ‘Brexit voor dummies’. 

Dummies is van oorsprong het meervoud van het Engelse woord dummy. Het Nederlands heeft dummy al geruime tijd geleden uit het Engels overgenomen, maar volgens de Woordenlijst (het Groene Boekje) is óns meervoud van dat leenwoord niet dummies, maar dummy’s. Dat is geheel in lijn met het Nederlandse meervoud van vergelijkbare Engelse leenwoorden als baby en hobby, namelijk baby’s en hobby’s.

Een zogeheten crashtestdummy (rechts) op een autoshow. Beeld EPA

Bij ons woord dummy doet zich nu een interessante ontwikkeling voor. Betekent het ‘blinde in het kaartspel’, ‘pop als nabootsing van een mens’ (crashtestdummy) of ‘onbedrukt demonstratiemodel van een boek’, dan is het meervoud dummy’s nog steeds gewoon. Als voor het meervoud van dummy echter het voorzetsel ‘voor’ staat, hebben we collectief de neiging om dummies in plaats van dummy’s te schrijven. In de titelsplinter ‘... voor dummies’ (een vertaling van ‘... for dummies’) betekent dummy trouwens niet domoor, maar leek. Wie het zelfhulpboek ‘Afslanken voor dummies’ in zijn boekenkast heeft staan, afficheert zich dus niet als domkop, maar probeert simpelweg af te vallen zonder daarvoor eerst te hebben doorgeleerd in de voedingsleer.
In lijn hiermee wordt ook het enkelvoud dummie allengs gewoner, ook als er geen ‘voor’ voor staat: ‘Op het gebied van informatica ben ik een dummie’. Ten slotte wordt dummie soms ook vernederlandst tot dommie (‘Excel is vakmanschap voor dommies’), dat behalve domoor nu dus ook leek kan betekenen.
tdb@taalbank.nl

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden