De Aanwinst

Voor 500 mark een echte Munch, mét originele lijst

Edvard Munch, Felix Auerbach, 1906, olieverf op doek, 83,8 x 76,2 cm Beeld rv

In alles straalt deze man uit dat hij ingenomen is met zichzelf. Zelfverzekerd en vol bravoure presenteert hij zich als een man van de wereld die het goed voor elkaar heeft. De Duitse natuurwetenschapper en kunstliefhebber Felix Auerbach (1856-1933) gaf zelf opdracht voor dit portret, dat geschilderd is door de Noorse kunstenaar Edvard Munch (1863-1944). 

Het Van Gogh Museum in Amsterdam kocht het van een buitenlandse particuliere verzamelaar met steun van de BankGiro Loterij, de Vereniging Rembrandt en enkele fondsen. Het is het eerste portret van Munch in een Nederlandse collectie. Het enige andere werk van Munch in Nederland bevindt zich in het Rotterdamse Museum Boijmans Van Beuningen.

Het Van Gogh Museum was al jaren op zoek was naar een nog betaalbaar schilderij van Munch, omdat zijn werk zoveel raakvlakken heeft met dat van Van Gogh. In 2015 wijdde het museum een expositie aan beide kunstenaars. Vooral in hun portretten zijn de parallellen frappant, zegt conservator Maite van Dijk, zoals de expressieve kleuren en de ondefinieerbare oranjerode achtergrond. Van Gogh koos daar ook vaak voor.

Aanleiding voor dit portret was een bezoek, eind 1905, van Auerbach en zijn vrouw Anna aan het archief van Nietzsche. Daar zagen ze Munch werken aan een portret van de beroemde filosoof. Auerbach vond het geweldig en nodigde Munch uit in Jena, waar hij professor was aan de universiteit. 

Voor 500 mark schilderde Munch in februari 1906 in één poseersessie diens portret. Van Dijk: "Munch heeft hem heel vlot en met veel durf in brede, golvende penseelstreken neergezet". Het liep overigens triest af met de Auerbachs. Het Joodse paar pleegde in 1933 zelfmoord toen Hitler aan de macht kwam.

Het portret, dat nog zijn originele lijst heeft, was nooit eerder te zien in Nederland. Het heeft een vaste plek gekregen en is omringd met schilderijen die verwant zijn wat betreft kleuren, onderwerp en compositie, zoals De Zoeaaf van Van Gogh, De Blauwe Japon van Kees van Dongen en Salomon Beffie van Jan Sluijters.

Trouw bespreekt iedere week een nieuwe aanwinst van een Nederlands museum. Benieuwd? Bekijk hier het dossier Aanwinst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden