Review

Vliegende Hollander meert aan in Terneuzen

Peter van der Lint

Zeeland Nazomerfestival, Orkest van de Vlaamse Opera, Brabant Koor en solisten olv Ed Spanjaard met Wagners ’Der fliegende Hollünder’ in een regie van Jeroen Lopes Cardozo op 29/8 in de haven van Terneuzen. Voorstellingen op 1, 3, 6 en 9 september, aanvang 20.30 uur. Info: www.nazomerfestival.nl of 0900 3300033.

De natste augustus ooit! Waarschijnlijk is zelfs de over de zeeën ronddolende ’Vliegende Hollander’ nooit zó op de draad nat geweest als wij hier de afgelopen weken. Het was dan ook de goden verzoeken om in deze regenrecordmaand een openluchtvoorstelling van Richard Wagners opera ’Der fliegende Hollünder’ op stapel te zetten. Hét grote nieuws van de première dinsdagavond in de haven van Terneuzen moet dan ook zijn: er is geen druppel gevallen!

Wat een geluk voor het Zeeland Nazomerfestival, dat een succesvolle traditie heeft in het bedenken van voorstellingen op mooie Zeeuwse (buiten)locaties. De haven van Terneuzen was in dit geval wel erg toepasselijk omdat VOC-kapitein Willem Vanderdecken, alias ’De vliegende hollander’, in deze stad geboren zou zijn. Vanderdecken komt op weg naar Oost-Indië in een verschrikkelijk noodweer terecht bij Kaap de Goede Hoop. Hij roept tegelijkertijd God en de duivel aan dat hij de Kaap ronden zal, al moet hij tot aan het Laatste Oordeel varen. Vanaf dan is hij vervloekt en mag hij eens in de zeven jaar aan land komen om een vrouw te zoeken die hem eeuwige trouw belooft en daarmee de vloek opheft.

Mooi dus dat de held uit Wagners opera weer aanmeert in de haven waarvandaan hij eens vertrok. Podium en tribune zijn in Terneuzen zo opgebouwd dat je als toeschouwer tot aan de einder over het water turen kunt. Op verschillende momenten in het verhaal wordt op de achtergrond het spookschip van de Hollander zichtbaar. Eerst heel ver weg, dan steeds dichterbij komend, de zeilen half gehesen en spookachtig groen en blauw verlicht. Het is een spectaculair beeld dat in een operahuis uiteraard nooit op die manier te verwezenlijken valt.

Op het eind ligt de driemaster vlakbij en springt Senta als het ware voor de boeg het water in, daarmee de Hollander verlossend. Mooie beelden. En zijn er meer van in de regie van Jeroen Lopes Cardozo en in het decor van Kris Van Oudenhove. Tijdens de ouverture bijvoorbeeld als de vrouwen knielend bidden en Senta alleen maar geobsedeerd is door de grote lege schilderijlijst waardoorheen alleen water te zien is. Als de vrouwen omhoog kijken, vliegen daar net kwetterend een tiental zeemeeuwen over; de natuur werkte dinsdag duidelijk op meerdere manieren mee.

Ed Spanjaard leidde het Orkest van de Vlaamse Opera voortvarend door de bruisende partituur. In een verzonken orkestbak, afgedekt met doorzichtig plastic, waren zij de enigen die tijdens plensbuien droog zouden blijven. Het versterkte geluid vroeg om wat gewenning, maar werkte goed. Jammer alleen dat de stemmen van het Brabant Koor hierdoor niet meer optimaal mengden. Het koor was bovendien aan de kleine kant voor de Wagneriaanse uitbarstingen in het derde bedrijf.

In de titelrol keerde John Bröcheler terug op het Nederlandse operatoneel. Nog steeds hoor je af en toe wat een geweldige zanger Bröcheler was (begin van het duet met Senta), maar te vaak zette hij dinsdag een loeistem op, kleurloos en vaak met hoorbare rafels. Het aannemen van deze zware rol was geen gelukkige keuze. Rondom Bröcheler staan veel Nederlandse zangers die opvallend goed presteren. Henk van Heijnsbergen is een solide Daland, mooi rond van stem. Tenor Charles Hens slaat zich met bewonderenswaardig gemak door de lastige rol van Erik heen en presteert het zelfs om dynamische variaties aan te brengen; dat hoor je in deze rol zelden. Ook Allison Metternich (Mary) en Bernard Loonen (Steuermann) voldoen uitstekend.

Best van al is de Noorse sopraan Turid Karlsen als Senta. Met overtuigende inzet, kloeke stem en passie was zij bepaald overrompelend. Hopelijk blijft zij in haar rode jurk met open hals immuun voor de kille Terneuzense avondwind.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden