Kunst in quarantaine

Virtueel door de Hermitage in één shot van ruim vijf uur

Het Rijksmuseum op YouTube.Beeld Rijksmuseum

De cultuursector zit op slot, maar kunst is ook buiten de theaters en musea te vinden. Joke de Wolf bezoekt virtueel musea, liefst niet alleen door in te zoomen op een verzameling pixels.

Virtuele museumtours zijn soms ware kunststukjes op zichzelf. Helaas doen ze weinig meer dan het verlangen naar echte kunst aanwakkeren. Nu we overal anderhalve meter afstand moeten houden, klinkt het extra aanlokkelijk: online met je neus op de parel van het meisje van Vermeer. Geen last van suppoosten en geen kans op ziektes. 

Maar helaas: de parel is op het scherm niets meer dan een platte verzameling pixels. En ook bij andere schilderijen blijkt het in de praktijk om niet meer te gaan dan een slim geordende verzameling pigmenten. Lichtval, glans, reliëf, compositie en ware grootte komen niet over op een computerscherm. Google geeft op Arts & Culture (artsandculture.google.­com) al een paar jaar de mogelijkheid om bekende kunstwerken op heel hoge resolutie te bekijken, zelfs de Sixtijnse Kapel biedt een virtuele tour. In de praktijk betekent dat dat je heel ver kunt inzoomen, maar helaas blijven het pixels op een klein computerscherm.

Beginnerstip: mijd de website van de musea

Bij gebrek aan de echte kunst heb je veel meer aan een toelichting, een verhaal, liefst van iemand die er veel van weet en die kennis aangenaam en goed kan overbrengen. Veel musea begrijpen dat. Nu ze hun fysieke deuren noodgedwongen gesloten hebben, zetten ze en masse in op virtuele museumtours. Beginnerstip: in plaats van eindeloos te zoeken op de websites van de musea zelf, is het handiger te kijken op de facebookpagina of op het instagram­account van het museum.

Sommige musea pakken het bijna academisch aan, met een geschreven tekst bij een plaatje van het werk – dat doet De Pont in Tilburg bijvoorbeeld dagelijks met een werk uit eigen collectie. Het Amsterdamse Rijksmuseum gaat voor een iets flitsender aanpak, met laatst een presentatie door een conservator vanuit zijn huiskamer over ‘Het vrolijke huisgezin’ van Jan Steen. Dat schilderij vertoont ‘grote gelijkenissen’ met de situatie die de conservator nu thuis ook ervaart: terwijl hij thuis probeert te werken, vragen zijn kinderen ook continu de aandacht op. Inmiddels hebben ze ook een aparte ‘thuismuseumpagina’ (rijksmuseum.nl/nl/thuis), waar je als enige bezoeker de Eregalerij kunt verkennen, steeds met één kunstwerk uitgelicht.

Bij Teylers Museum in Haarlem is de conservator wél in het museum aanwezig. Hij geeft de kijker losjes een uitgebreide en vermakelijke rondleiding door de vaste collectie – een aanrader. Ook de nieuwe directeur van het Amsterdamse Stedelijk loopt zelf vertellend rond. Het Groninger Museum pakt het nog inventiever aan: daar geven ze op Facebook zelfs tips hoe je je met kinderen creatief kunt vermaken, ‘quarantertainment’ noemen ze het. 

Misschien nog treuriger dan de lege vaste collectiezalen zijn de gesloten tentoonstellingen. Maanden, soms jaren van voorbereiding gingen eraan vooraf, de kunst hangt er nu zonder gezien te worden. Sommige musea springen daar op in. Zo geeft de conservator van het Kunstmuseum Den Haag een interessante rondleiding in de tentoonstelling ‘Breitner vs Israëls’, en kan je, iets verder van huis, op de website van het Uffizi-museum een stemmige presentatie vinden van de tentoonstelling ‘On Being Present’, over de zwarte mens in de collectie van het Florentijnse museum. 

Absolute uitschieter in het genre – diepte- of hoogtepunt, het is maar net hoe je het bekijkt – is de video die onlangs is opgenomen op het nieuwste model iPhone, in één lang shot door de Hermitage in Sint-Petersburg, onder begeleiding van een aantal dansers (youtu.be/49YeFsx1rIw). Het is er eentje voor mensen met een lange adem: de video duurt vijf uur en negentien minuten, met veel kitsch en nauwelijks aandacht voor de kunst.

Het verlangen naar het echte museum, waar je altijd al afstand moest houden, wordt er alleen maar groter door.

De theaters, bioscopen en concertzalen zijn gesloten, maar ook vanuit huis valt er genoeg cultuur op te snuiven. Trouw geeft tips voor de binnenblijvers.

Lees ook:

Kunst in quarantaine: trek eens een Franse schrijfster uit de kast

De cultuursector zit op slot, maar kunst is ook buiten de theaters en musea te vinden. Literatuurredacteur Sander Becker gaat in zijn boekenkast op zoek naar Franse schrijfsters. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden