Kamermuziek

Violistenechtpaar biedt podium aan thuiszittende musici en zet eigen kerk in als concertzaal

Mathieu Van Bellen en Maria Milstein organiseren ongepland een serie zomerconcerten in hun MuziekHaven, in de oude Zaanse Schuurkerk.Beeld Jean-Pierre Jans

Een heuse concertserie, dat was eigenlijk niet de bedoeling. Maar vanaf morgen organiseren violisten Maria Milstein en Mathieu van Bellen achttien zomerconcerten in hun eigen MuziekHaven in Zaandam.

Precies een jaar geleden werd het koopcontract getekend. Violisten-echtpaar Maria Milstein en Mathieu van Bellen waren eigenaar geworden van de oud-katholieke, houten Schuurkerk uit 1695, aan het Papenpad in Zaandam. Het bisdom moest de kerk verkopen, en was het meest gecharmeerd van de culturele plannen die Milstein en Van Bellen op papier hadden gezet. De prachtige plek, een rijksmonument, inclusief tuin en pastoriewoning was voortaan hun eigendom. Ze doopten het geheel met de naam MuziekHaven en gingen er wonen. Een jaar later is er aan het Papenpad niet alleen een schattige violistenbaby geboren, maar ook een heus zomermuziekfestival met een kleine twintig kamermuziekconcerten. Morgen trapt blokfluitiste Lucie Horsch, kersverse winnaar van de Nederlandse Muziekprijs, de concertreeks af.

Baby Jacob bungelt deze morgen tevreden en op z’n gemak in de draagzak op de borst van zijn vader. In de pastoriewoning vertellen de twee topviolisten over hoe ze van uitvoerend musicus ineens concertorganisatoren en programmeurs zijn geworden. “Het was niet per se ons doel om van deze plek een echte concertzaal te maken”, legt Milstein uit. “Deze zomerserie met twee keer achttien concerten stond in ieder geval niet in de planning. Het was een hoop geregel, en we moesten jongleren met de data, omdat bijna alle musici het liefst in augustus wilden optreden. Maar met deze concerten geven we deze fantastische musici eindelijk weer de mogelijkheid om live met elkaar te spelen voor publiek.”

Grote behoefte

“We hebben de MuziekHaven opgericht om musici een veilige en rustige haven te bieden”, zegt Van Bellen. “Ze kunnen zich hier afsluiten van de dagelijkse hectiek, en met elkaar repeteren, verdieping zoeken, een compositie uitpluizen. Ze hebben onderdak, mogen hier slapen en eten. En natuurlijk is er de mogelijkheid om na zo’n proces ook op te treden voor een klein publiek. Maar een heuse concertserie, daar hebben we nooit over nagedacht. De zomerconcerten die we nu georganiseerd hebben, zijn ontstaan uit een grote behoefte om musici weer voor publiek te laten spelen. En om wat inkomen voor ze te genereren. En ik vermoed dat liefhebbers ook wel weer toe zijn aan de niet te vervangen ervaring van live muziek. Ikzelf heb het luisteren naar live muziek eerlijk gezegd bijna nog meer gemist dan het muziek maken zelf.”

De violisten namen contact op met bevriende musici. Of die wellicht geïnteresseerd waren in een Zaandamse zomerserie met live concerten voor een klein publiek van circa 35 mensen. En met extra publiek online, want de concerten kunnen tegen betaling ook via een live stream gevolgd worden.

“De respons was overweldigend”, zegt een enthousiaste Milstein. “Om zeker te zijn dat we een serietje konden maken, hebben we met best veel musici in een keer contact opgenomen. Dan zouden er vast genoeg overblijven, was het idee. Maar niemand zei nee, iedereen wilde maar wat graag meedoen. En dus is de serie groter geworden dan we oorspronkelijk bedoelden. Maar dat geeft niet, het is juist heel fijn dat we nu zoveel topmusici uit Nederland hebben, dat we die een podium kunnen geven. En topmusici zijn het zeker, daar mogen we in Nederland best wat trotser op zijn. Bij ons spelen maar liefst zes winnaars van de Nederlandse Muziekprijs. Dat zegt wel wat. Deze serie is een signaal. Kijk wat voor muzikale schatten er hier rondlopen.

Ook eigen ensembles

“We hebben ondertussen veel respect gekregen voor het werk dat concertorganisatoren doen. Je kijkt plots met hun ogen naar jezelf als musicus. Wij musici kunnen het een concertorganisator met al onze eisen en vragen best moeilijk maken. Niet dat we met de musici die hier nu gaan optreden last hebben gehad hoor, integendeel. En Mathieu is een echte webmaster geworden. We hebben natuurlijk hulp van vrijwilligers en vrienden, met ons tweeën hadden we dit nooit voor elkaar gekregen.”

“We hebben goede en veilige looproutes in het gebouw”, zegt Van Bellen, “en uiteraard volgen we alle protocollen. Er zijn steeds twee concerten van een uur. Tussendoor is er genoeg tijd om alles te reinigen. Musici zijn enthousiast. Lucie Horsch vertelde ons dat ze nu eindelijk kan doen wat normaal niet mogelijk is. Ze kan de ruimte in alle rust uittesten om uit te zoeken welke stukken hier het beste klinken. We hebben tegen alle musici gezegd dat ze konden spelen wat ze wilden. Er waren geen doublures in de programma’s. We hebben hier straks vier pianisten die allemaal Schumann wilden spelen, maar ze kozen allemaal voor andere stukken.”

Milstein en Van Bellen treden zelf uiteraard ook op met hun eigen ensembles, het Van Baerle Trio en het Busch Trio. Ze zijn inmiddels ook met fondsenwerving gestart, omdat het 17de-eeuwse kerkje nieuwe fundering nodig heeft. “We doen alles wat we kunnen, zodat er in dit historische houten kerkje nog decennia lang muziek gespeeld kan worden. Dat is echt zo magisch.”

De zomerconcerten in de MuziekHaven zijn van 8 juli t/m 29 augustus live en online mee te maken. Er zijn steeds twee dezelfde concerten op een dag (17.00 en 20.00 uur), op zondagen wijken de tijden af. Alle info op: muziekhaven.com

Lees ook:

Een kerk kopen om in te repeteren, waarom ook niet?

De musicus is op zoek naar speelruimte. Want waar repeteer je zonder je buren gek te maken? Violist Mathieu van Bellen en collega’s dachten groots en kochten een kerk: een kamermuziekcentrum in wording. 

Opmerkelijk debuut van Zeeuwse violist

De Zeeuwse violist Mathieu van Bellen (1988) heeft de Tweede partita van Bach uitgekozen om er zijn allereerste cd mee te openen. Je moet durven. Die Mount Everest onder stukken voor vioolsolo laat hij volgen door solosonates van Blaha en Bartók. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden