Cultuurbezuinigingen

Vijftig à zestig theatergezelschappen dreigen kopje onder te gaan

De korting op het Fonds Podiumkunsten kan ook dansgezelschap Conny Janssen Danst raken. Beeld Andreas Terlaak

Onrust bij theatergezelschappen: de subsidie voor vijftig tot zestig kleinere organisaties staat op de tocht. Alweer.

Zo’n vijftig muziek-, dans- en theatergezelschappen van naam dreigen te verdwijnen. Het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschappen stelt per 2021 8,6 miljoen euro minder beschikbaar aan het Fonds Podiumkunsten, dat subsidies uitkeert. De helft van 113 middelgrote en kleine gezelschappen die van dit geld afhankelijk zijn, valt mogelijk buiten de boot.

“Een déjà vu? Dat mag je wel zeggen, ja.” Alweer staat de toekomst van theatergezelschap Orkater op het spel. Directeur Marc van Warmerdam moet opnieuw bedenken hoe hij zijn club gaat redden. Amper twee jaar geleden bood de Tweede Kamer hem op het nippertje een uitweg uit de vorige bezuinigingsronde met extra geld voor cultuur.

Om aandacht te vragen voor dit probleem schreven de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK) en belangenvereniging Kunsten ’92 een brandbrief aan de Tweede Kamer. Die bespreekt komende maandag de cultuurbegroting. Het is de laatste kans om Kamerleden te wijzen op de weeffout die volgens deze organisaties zit in het nieuwe subsidiesysteem voor de periode 2021 tot 2024, waardoor groepen als bijvoorbeeld Conny Janssen Danst, Slagwerk Den Haag en Theatergezelschap Vis à Vis dreigen te verdwijnen.

Eerlijke beloning is nu verplicht

“De situatie is nog nijpender, want een eerlijke beloning van musici, dansers, acteurs en technici is nu verplicht”, zegt NAPK-directeur Mirjam Terpstra. “Terecht natuurlijk, maar dat kost instellingen veel geld. Minister Van Engelshoven wil dat niet compenseren.” ‘Fair pay’ bleek 25 miljoen euro per jaar te kosten.

Dat er niet eerder op de trom is geroffeld, is omdat nog niet duidelijk is waar de pijn zal worden gevoeld. Maar in het hele cultuurveld is de ongerustheid groot.

Het Nationale Theater - de Koninklijke Schouwburg krijgt geld uit een andere subsidiepot en wordt dus niet geraakt, maar artistiek leider Eric de Vroedt is toch zeer ongerust. “De makers die hierdoor worden getroffen, spelen ook in onze zalen. Zo wordt een grote hap uit ons aanbod gehaald.

“Bovendien zijn de clubs die nu in de gevarenzone zitten de kraamkamers van de grote clubs. Iedereen die komt bovendrijven, heeft bij een middelgrote ­organisatie het vak geleerd. Ik ook. Mijn gezelschap Mightysociety kreeg jarenlang subsidie van Fonds Podiumkunsten. Zonder die mogelijkheid had ik hier niet gezeten. Nu wordt daar lukraak en ongefundeerd in gesneden. Het ministerie geeft hiermee ten onrechte het signaal af dat er te veel cultuuraanbod is en dat mensen daar niet op zitten te wachten. Dat geeft een onveilig gevoel.”

Theaterbezoek zit in de lift

De Tweede Kamer stemde in juli in met het plan van de minister om het budget van Fonds Podiumkunsten te korten. Het geld gaat naar subsidies voor essentieel geachte, grotere culturele instellingen, de Basisinfra­structuur.

Intussen groeien de bezoekcijfers, zegt Terpstra. “Theaterbezoek zit in de lift. Jaarlijks zijn er 10,3 miljoen bezoekers voor de podiumkunsten. Van die mensen gaan er 4 miljoen naar de instellingen die in de gevarenzone zitten. De minister wil graag ­vernieu-wing en verbreding, nieuwe doelgroepen en nieuwe kunstenaars – diversiteit, inclusiviteit, jongeren: dat zit nu juist in dit segment.”

Lees ook:
Keiharde klap voor het koor

 Cappella Amsterdam dreigt te sneuvelen door een weeffout in het subsidiesysteem. En dat is erg, vinden zelfs de directe concurrenten.

Kunstenaars hebben weinig vertrouwen in verplicht eerlijk loon

De Tweede Kamer bespreekt vandaag de cultuurnota, waarin minister Van Engelshoven gesubsidieerde kunstinstellingen wil verplichten een eerlijk loon te betalen. Gaan kunstenaars er eindelijk financieel op vooruit?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden