Opinie

Verzuipen in het raderwerk van de bureaucratie

De nieuwste productie van het Hans Hof Ensemble heet kortweg 'Bureau'. Zoals bij deze dansgroep te verwachten valt is het toneel weer geheel volgebouwd en dichtgetimmerd.

Andreas Denk (bureauchef), Mischa van Dullemen, Klaus Jurgens, Martin Schurr (kantoorklerken) en Andrea Boll en Claudia Trajano (secretariaat) moeten niet alleen schotten, pilaren, trappen, te nauwe gangpaden, ordnerwanden en massieve burelen, maar vooral elkaar zien te overleven. Zoiets is hun stellig toevertrouwd en natuurlijk staat het 'raderwerk van bureaucratie' garant voor mallotige vondsten en nog gekkere oplossingen.

'Bureau' is beslist geen modern bedrijf waar efficiency regeert, maar een muf hol waar de (afwezige) klok heeft stilgestaan. De drie klerken vervelen zich stierlijk en ontwikkelen hun eigen hebbelijkheden, de twee dames weten van gekkigheid geen raad meer in hun intrigante serveerkunst en de baas boven blaast zich op in gewichtigdoenerij onder sigarenwalm. Hij waant zich beminnelijk, maar ondertussen... Alle denkbare clichés worden hier schaamteloos uit de kast getrokken, binnenstebuiten gekeerd en op hun persiflage-gehalte getest. Geestig is dat ict en KPN bewust buiten de deur werden gehouden, maar voor hoelang nog? Stroken printerpapier dringen zich al door het plafond heen. De ongelezen faxen hangen als antivlieg- of pleepapier boven de bureaubladen te bungelen en ook de resten van een papierversnipperaar persen zich door de wand. Slechts ver weg ratelt, zoemt en piept onophoudelijk de nieuwste communicatietechniek. In dit bedompte bureau heerst nog het traditionele handwerk, al lijkt het er steeds meer op dat de administratie liever met andere lichaamsdelen wordt gepleegd. Steeds meer kropt de onmacht over onbeheersbare papiermassa's zich op.

Wegvluchten in hallucinaties biedt maar een tijdelijk soelaas. Onraad kruipt, sluipt, slingert, broeit alom en maakt steeds minder onderscheid tussen gewenste en ongewenste intimiteiten. Wanneer Andreas Denk de chaos tegen zich ziet keren en ondersteboven en volgepropt aan een der omgekieperde burelen hangt, zijn we een uur verder. En dat is lang, want de typecasting in dit kantoor ontwikkelt zich nauwelijks, de pesterijen zijn niet altijd pittig genoeg en de verveling wordt wel erg letterlijk genomen. Na een halfuur gejongleer met ordners en geplastificeerd kantinevoedsel weet je het wel, zijn de typetjes voldoende uitgekauwd.

Maar het laatste kwartier maakt veel goed. De Hans Hof'ers worden een onontwarbare kluwen van slijmerige onderdanigheid, versteende volharding, op zijn boerenfluitjes-gedrag, sfinxachtig gemanipuleer: losbarstend dansgeweld maakt van 'Bureau' een zinkend schip. Kortom, Hans Hof Ensemble staat nog altijd voor hilarisch, humoristisch en energiek. Maar de melancholie en mystiek waarin dit ensemble doorgaans ook excelleert blijft uit. De fraaie vondsten, belichtingseffecten en decorstunts ten spijt, 'Bureau' zit er zo mee volgestouwd dat er amper ruimte is voor een echt bevrijdende schaterlach.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden