Verzet in Hilversum tegen omgooien omroepstelsel

Logo van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) op het Hilversumse Media Park. Beeld ANP Kippa

NTR-directeur Paul Römer vindt dat het huidige omroepbestel op de schop moet, maar vanuit Hilversum klinkt verzet.

Daar gaan we weer, moeten veel mensen uit de omroepwereld dit weekend hebben gedacht. In reactie op de door de publieke omroep (NPO) aangekondigde bezuinigingen op informatieve programma’s als Tegenlicht, Brandpunt en Andere Tijden opperde NTR-directeur Paul Römer dit weekeinde nog maar weer een keer dat het omroepbestel omgegooid moest worden.

Nu hebben we een stelsel van omroepen, zoals BNN/Vara, KRO-NCRV, Max enzovoorts, dat nog uit de tijd van de verzuiling stamt. Die omroepen hebben allemaal recht op een deel van het geld voor de publieke omroep. De NPO (Nederlandse Publieke Omroep) staat aan de top van het stelsel en bepaalt welke programma’s wanneer en op welke zender worden uitgezonden. Maar soms staan de belangen van de omroepen de beste programmering in de weg. Eindeloos vergaderen en inefficiënte oplossingen zijn het gevolg, aldus Römer.

Römer is niet de enige die er zo tegenaan kijkt. Er zijn al veel pogingen ondernomen om dit inefficiënte stelsel te doorbreken, maar de verdediging van het verzuilde systeem zwichtte tot nu toe niet. Nu is Römer de volgende die een poging doet om de macht van de omroepen te breken. Maak van omroepen zoals BNN/Vara productiehuizen, die ideeën voor programma’s aan kunnen dragen, maar geef ze geen gegarandeerde zendtijd meer, is zijn plan. En leg de beslissing over welke programma’s op tv komen bij één centrale partij: een fusie van de NPO en de neutrale omroepen NOS en Römers eigen NTR. Door de andere omroepen minder macht te geven zou het geld voor programma’s efficiënter verdeeld kunnen worden, ook onder andere partijen die programma’s kunnen maken.

De reacties op het voorstel waren voorspelbaar. ‘Slecht plan, ondoordacht. Zelf NTR uit de wind houden’, twitterde Jan Slagter, directeur van MAX en fel voorstander van behoud van het huidige stelsel. ‘We hebben een prachtig bestel!’

Verzuiling

Het idee van Römer ligt dicht bij een voorstel dat minister Dekker (VVD) in 2014 deed. Door groot verzet uit Hilversum werd dat afgezwakt en behielden de omroepen hun bevoorrechte positie met inspraak en vast budget. En zo zitten we nog steeds met dit overblijfsel uit de verzuiling, met voor iedere doelgroep een omroep. En het moet gezegd dat het, hoewel inefficiënt, nog lang niet uitgewerkt lijkt. Want er zijn tamelijk recent nog nieuwe ‘zuilen’ bijgekomen, jongeren via BNN, ouderen door middel van MAX, Telegraaflezers door WNL.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

NTR-directeur Paul Römer opperde dit weekeinde nog maar weer een keer dat het omroepbestel omgegooid moet worden. Beeld anp

In het plan van Römer zullen al deze omroepen met een achterban in een A-categorie vallen, overige producenten van programma’s zouden in de B-categorie belanden. De eerste groep mag minimaal 50 procent van het omroepbudget uitgeven aan programma’s, de tweede groep maximaal 50 procent. Maar na vier jaar kun je promoveren of degraderen naar de andere groep. Het grote voordeel is volgens Römer dat je niet meer eindeloos hoeft te overleggen met de omroepen. En omroepen zijn vrij om voor Netflix of andere kanalen te produceren en zo geld te verdienen.

Nieuwe kijkers trekken

Het is overigens de vraag of je met een ander bestel programma’s als Andere Tijden, Brandpunt en Tegenlicht kunt redden. Volgens NPO-directeur Frans Klein zijn de bezuinigingen op deze programma’s ingegeven door de wens om te vernieuwen. De genoemde programma’s krijgen steeds minder kijkers, dan moet je op zoek naar nieuwe vormen die nieuwe kijkers kunnen trekken. Daar wil Klein op inzetten, zei hij in NRC Handelsblad. Minister Slob (CU) van Media vindt het overigens te vroeg om te constateren dat er bezuinigd moet worden op het budget van tv-programma’s. Volgens hem heeft de NPO nog 35 miljoen euro aan reserves, die ingezet kunnen worden voor programma’s.

Daarmee is op de korte termijn misschien een probleem op te lossen, maar creëer je geen goed functionerend oproepstelsel voor de toekomst. Dat probleem blijft boven Hilversum hangen, zeker nu de kijkers zich meer en meer afwenden van de tv en reclame-inkomsten verder zullen dalen. Komende week debatteert de Tweede Kamer met Slob over de aangekondigde bezuinigingen. Met twee christelijke partijen in de regering, de bewakers van het verzuilde omroepsysteem, valt niet te verwachten dat Römers plan zal worden omarmd.

Lees ook: Dekker: Geen plat amusement op de publieke omroep

Staatssecretaris Sander Dekker van mediabeleid stuurde in augustus 2015 zijn plannen voor een ander omroepbestel naar de Tweede Kamer. Niet alleen de huidige omroeporganisaties mogen straks programma's bedenken en maken, maar ook andere partijen die een goed idee of aanbod hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden