TaalTon den Boon

Versnaperingen kun je eten én soms ook drinken

Een lezer registreerde vragende gezichten bij zijn (jeugdige) gasten toen hij vroeg of ze een versnapering beliefden. ‘Iets lekkers bij je drankje’ voegde hij er daarom snel aan toe, maar hij wil graag weten: is het woord versnapering nog wel van deze tijd?

Jazeker, versnapering, dat in de 17de eeuw is afgeleid van het regionale werkwoord snaperen (snoepen) stond het afgelopen jaar 14 keer in Trouw, waarvan zes keer in een omschrijving bij de kruiswoordpuzzel. In redactionele teksten is het meervoud gewoner dan het enkelvoud. De krant spreekt geregeld van hartige, zoete, koele én alcoholische versnaperingen.

Vooral die alcoholische versnaperingen zijn interessant. Volgens Van Dale en het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) is een versnapering namelijk een ‘lekker hapje’: iets wat je eet. Een alcoholische versnapering is iets wat je drinkt.

Een omissie in de woordenboeken

Zo ­komen we in elk geval een omissie in de vaderlandse woordenboeken op het spoor, want ‘alcoholische versnapering’ blijkt al sinds de 19de eeuw courant te zijn. De combinatie zal onder meer voormalige lezers van de Kronkels van Simon Carmiggelt nog vertrouwd in de oren klinken.

De ontwikkeling van de frequentie van versnapering is eveneens interessant: terwijl de taalvorm versnapering in Trouw, de Volkskrant en NRC sinds 1992 langzaam afneemt, stijgt het aantal keren dat we de combinatie ‘alcoholische versnapering(en)’ in deze kranten aantreffen. In regionale kranten komt die combinatie weliswaar ook voor, maar blijkt versnapering tevens nog heel gangbaar te zijn ter aanduiding van een zoete of hartige snack.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden