Review

Verrukkelijke Tsjaikovski

Toen bestuursvoorzitter van het Gergjev Festival Sylvia Tóth vorig jaar aan het slot van het festival het thema voor de editie van 2004 bekend maakte - 'De wereld van Tsjaikovski' -, ging er een zucht van verrukking door de zaal. Tsjaikovski! Ah! Zaterdag opende Valery Gergjev in een stampvolle Doelenzaal het festival dat zijn naam draagt met een verrukkelijk concert waarin drie van Tsjaikovski's allerpopulairste composities langskwamen. Volgens Jan Raes, algemeen directeur van het Rotterdams Philharmonisch Orkest én van het Gergjev Festival, was het Gergjevs vurige wens om dit festival te openen met Tsjaikovski's Vierde symfonie, waarmee hij in 1987 tijdens een Matinee op de vrije zaterdag in Nederland debuteerde. De symfonie stond nu geprogrammeerd aan het eind van een concert dat begon met de fantasie-ouverture 'Romeo en Julia' en het Vioolconcert. Composities uit de jaren 1877-1880, waarin Tsjaikovski artistiek op de toppen van zijn kunnen stond; ook de opera 'Jevgenji Onjegin' en het ballet 'Het zwanenmeer' onstonden in deze periode. Het waren de jaren dat homoseksueel Tsjaikovski meende te moeten trouwen, vervolgens ontdekte dat dat een vergissing was, vluchtte en een zelfmoordpoging ondernam. Zwaar persoonlijk leed bracht kennelijk het beste in hem naar boven.

En Gergjev voelt aan hoe Tsjaikovski in deze composities zijn hart uitstortte. Met een alert en schitterend voorbereid Rotterdams Philharmonisch Orkest ging Gergjev in de 'Romeo en Julia'-ouverture al direct tot op de bodem. De wijze waarop Gergjev de ingenieuze ideeën van Tsjaikovski aan elkaar verbond, was volmaakt organisch. Als een soort genezend medium schudde hij in het slotakkoord de van het orkest ontvangen energie met wapperende handen van zich af. Blote handen, deze keer; het opvallend kleine dirigeerstokje van vorig jaar ontbrak.

Nikolaj Znaider glorieerde vervolgens in het Vioolconcert, waarmee hij vorig jaar in de Matinee al grote roem verwierf. De vuurrode voering van Znaiders zwarte kostuum, die in zijn wervelend gebrachte uitvoering af en toe zichtbaar was, zei alles: tomeloze passie, verborgen achter een grandioze techniek. Wat een uitvoering! En als Gergjevs lezing van de Vierde symptomatisch is, staat ons komende week nog heel wat te wachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden