TaalTon den Boon

Vernederengelsing is ook een vorm van verengelsing

U kent ze wel: uitdrukkingen als ‘dat is niet mijn kopje thee’ en ‘voor jou als pro is dit een plakje cake’. Ze zijn slechts te begrijpen als je weet wat de Engelse pendanten that’s not my cup of tea (dat is niks voor mij) en it’s a piece of cake (het is een fluitje van een cent) betekenen. Soms dienen zulke letterlijke vertalingen als (flauwe) taalgrapjes, maar ongemerkt raken ze soms ingeburgerd. Zo was ‘niet mijn kopje thee’ de afgelopen jaren tientallen keren in Nederlandstalige media te vinden in contexten als ‘Roze pumps / zoete aardappelen zijn niet mijn kopje thee’ en ‘Hij is een leuke vent, maar niet mijn kopje thee’.

Jaren geleden heeft Rik Schutz zulke ‘translaties’ beschreven in een boekje getiteld ‘Brekend nieuws’. Destijds werd ‘brekend nieuws’ zelf nog ervaren als letterlijke vertaling van breaking news (net binnengekomen bericht), maar inmiddels verdient deze uitdrukking een plaatsje in Van Dale. Andere voorbeelden van (bijna) ingeburgerde translaties zijn ‘na de breek’ (after the break = na de onderbreking, d.w.z. na de reclame), ‘harde kopie’ (hard copy = afdruk) en ‘dat is ­alles voor nu’ (that’s all for now = dat is voorlopig alles).

Naast verengelsing (het overnemen van Engelse woorden) hebben we dus ook te maken met vernederengelsing door middel van translaties. Zulke letterlijke vertalingen vallen vaak niet eens meteen op. Neem de advertentietekst ‘De e-bike komt met een garantie van vier jaar op de accu’. Komen met? Eh, it comes with a guarantee of four years dus. Ooit vertaalden we dat wat minder gemakzuchtig als: hij wordt geleverd met een garantie van vier jaar.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden