Recensie

Verdwalen in het donker van Laurie Anderson

'De krijtteksten op de muren lichten op als je ernaar kijkt.' Beeld -

Alleskunner Laurie Anderson verraste de wereld vorig jaar met de virtual reality-film 'Chalkroom'. De veelbelovende film is vanaf morgen te ervaren in Eye.

Ik zit vast in een hoek. Alleen als ik mijn hoofd helemaal draai kan ik zien wat er achter me zit. Het is een hoek in een donker gebouw met overal teksten op de muren, ik schoof er langzaam naartoe en wist niet hoe ik het moest tegenhouden. Hoe ik eruit kom weet ik ook niet. Of wacht, ik kan het menu oproepen, en dan naar een andere ruimte gaan.

O, u bent er ook? Excuus, ik zag u niet. Hoorde u ook niet. Over mijn ogen zit een digitale duikbril, over mijn oren een koptelefoon, in mijn handen houd ik twee bedieningsapparaten.

Ik zit midden in een virtual reality-film van alleskunner Laurie Anderson, en ik geloof dat ik een beetje verdwaald ben.

Zweven

Anderson (1947) werd in Nederland in 1981 bekend dankzij 'Superman', een minimalistisch nummer waarin de zangeres meer dan acht minuten lang met een paar elektronische vervormers en haar eigen stem een buitenaardse sfeer oproept. Ze schreef, maakte performances, en kreeg in 1992 een relatie met popster Lou Reed.

Vorig jaar verraste ze de wereld met deze Virtual Reality-flim, 'Chalkroom', krijtkamer. Vanaf morgen is die in Amsterdam te zien, in het Eye Filmmuseum.

Andersons stem hoor je vanaf het begin. Ze stelt je gerust en legt uit hoe je in haar wereld rond kunt kijken. Je zweeft door een gang en opeens hang je in een gigantische ruimte. Boven is lucht, beneden water, je kunt overal naartoe.

Op de zwarte muren staan als in krijt teksten geschreven, die oplichten als je ernaar kijkt. Op de achtergrond klinken elektronische muziekgeluiden. Letters buitelen over elkaar heen, spatten uit elkaar. In één ruimte kan je zelf met letters strooien, in een ander buitel je langs een reusachtige letterboom.

Anderson was drie jaar geleden nog huiverig voor de nieuwe techniek, vertelde ze in een interview. "Virtual Reality gaat vaak om schieten, het is erg gericht op het uitvoeren van taken: pak dit, doe dat. Het beeld is vaak heel helder en niet erg sterk."

Samen met de Taiwanese kunstenaar Hsin-Chien Huang ontwierp ze een eigen donkere wereld met gewichtloos rondzweven als belangrijkste doel.

Als dit de eerste stappen zijn voor kunst-VR, dan komt het wel goed met het medium in de kunstwereld. 'Put your hands over your eyes. Jump out of the plane', zong Anderson in 1981. Zo voelt het nu, alsof je met je handen voor je ogen uit het vliegtuig springt. En even zorgeloos kunt verdwalen in het niets en er meteen weer naar terug wilt.

'Chalkroom' is vanaf morgen tot 9 september te zien in Eye, dagelijks van 13 tot 22 uur. Voor 15 minuten betaal je tien euro. Op 7 september is Laurie Anderson in Amsterdam en vertelt ze over haar werk.

Lees ook: Dit project laat je voelen hoe het is om te vluchten van Mexico naar de VS

Deze zomer was het met een Oscar bekroonde virtual reality-project 'Carne y arena' te zien in Eye. Regisseur Alejandro González wilde hiermee niet alleen de grenzen van een nieuw medium verkennen, maar bezoekers laten ervaren wat vluchtelingen meemaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden