Verbluffend verhaal over de oorzaak van de crisis

Inside Job: een ontluisterend betoog met navrante details.

Het was een korte maar kritische speech die scenarist, regisseur en producent Charles Ferguson eerder dit jaar uitsprak in Hollywood, bij het in ontvangst nemen van de Oscar voor de Beste Documentaire.

"Forgive me", zei Ferguson, "Ik moet beginnen te zeggen dat drie jaar na onze vreselijke crisis, veroorzaakt door financiële fraude, er geen enkele financieel directeur naar de gevangenis is gegaan - en dat is fout."

Ferguson nam de gelegenheid te baat om - precies zoals in zijn meeslepende film over de wereldwijde economische crisis van 2008 - de verantwoordelijken aan te wijzen en te refereren aan de straffen die ze massaal ontliepen. Sterker nog, de Wall Streetboys, economen en managers van investeringsbanken die ervoor zorgden dat miljoenen mensen hun spaarcenten, banen en huizen verloren, kregen gigantische bonussen, en zelfs nieuwe aanstellingen in de regering van Barack Obama.

Ferguson laat zien hoe zeer het allemaal is verweven: Wall Street, Washington en Harvard. Zijn documentaire is een eye-opener.

Als je dacht alles al gelezen en gehoord te hebben over de IJslandse banken, de gevaren van financiële deregulatie en de malafide praktijken bij grote Amerikaanse investeerders en verzekeraars, dan heeft Ferguson nog wel wat appetijtelijke details in petto.

Zie de voorzitters van raden en bestuur en directieleden die per ongeluk een interview hebben toegezegd en voor de draaiende camera worden geconfronteerd met kritische vragen, die ze vervolgens stamelend, ontwijkend of helemaal niet beantwoorden.

In een verbluffend, dwingend verhaal, opgedeeld in vijf hoofdstukken die naar een climax toewerken, ontleedt Ferguson het gedrag van de slimmeriken die steeds net op tijd ergens vertrekken, of van hoogleraren die zich voor veel geld als adviseurs laten inhuren door bedrijven.

Eerlijk gezegd duizelt het wel van de getallen en grafieken en het jargon dat in een geweldig tempo wordt uitgestort. Maar het betoog is zo ontluisterend en de details zo navrant, dat je aan het slot alleen nog maar naar adem kunt happen.

Ferguson vergeet vooral niet de privévliegtuigen, de cruiseschepen en de penthouses op Park Avenue, die een doel op zich zijn geworden, en Richard Fuld, hotshot bij Lehman Brothers, een van de grootste Amerikaanse investeringsbanken die in 2008 bankroet werd verklaard, die een privélift naar de 31ste verdieping liet bouwen, omdat hij niet met collega's in dezelfde lift wilde.

De ultieme metafoor voor de mens die zich van zijn medemens heeft afgekeerd.

Inside Job

Regie: Charles Ferguson. Vanaf vandaag te zien in Amsterdam, en tevens verkrijgbaar op dvd, uitgebracht door Sony Pictures Home Entertainment.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden