Veldwerk

Waar ik mij vooral mateloos over op kan winden, is de arrogantie van het zogeheten literaire veld. Ooit heeft een college van inmiddels dode blanke mannen de criteria vastgesteld om dat veld te mogen betreden, waarbij vorm boven inhoud gaat, vernieuwing boven ethiek en een slechte afloop boven een goede.

En alsof dat nog niet genoeg was, is het veld tevens aangemerkt als het enige legitieme reisdoel voor een echte schrijver. Wie schrijft moet niets anders willen dan voldoen aan die criteria. Het piepkleine literaire veldje van Nederland als Utopia, de grenzen bewaakt door de kanonnen van de canon.

De toetredingscriteria worden afgelezen langs de onaanvechtbare maatstaf der veldbeheerders (een toetsinstrument zo wetenschappelijk als eens het platina prototype van de meter). Niet alleen schrijvers, ook lezers kunnen hiermee geschift worden: "Wie dìt leest heeft verstand van literatuur, wie dàt leest is gek."

Overzichtelijk is het wel. Ik vraag me alleen af: welk doel wordt hier gediend? Wie wordt hier buitengesloten, waarvan en waarom? Tegen wie moet dat dorre veld zo angstvallig verdedigd worden?

Waarom is er geen ruimte voor schrijvers die niet in eerste instantie de behoefte hebben om toe te treden tot het magische veld van de hogere literatuur, die weigeren te werken naar opgelegde maatstaven, die willen schrijven over wat hen werkelijk bezighoudt en drijft, zonder zich af te vragen of hun stijl of onderwerp wel in de mode is?

Deze ruimte – tussen de pretenties van Mulisch en de zoete koek van Saris in – wordt nu gevuld door vertaalde Engelstalige romans. In Nederland rust immers een taboe op het schrijven van dergelijke boeken. Het woord "schrijven" staat hier gelijk aan "literatuur produceren". Ik wil dat het "verhalen vertellen" betekent, en dat schrijven geen toegekend privilege is, maar een grondrecht van iedereen.

En U?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden