Filmrecensie Varda pas Agnès

‘Varda par Agnès’ is de speelse zwanezang van een uitgesproken feministe

Beeld Varda par Agnès

Documentaire
Varda par Agnès
Regie: Agnès Varda
★★★★★ 

Agnès Varda, chroniqueur van de menselijke ontmoeting, overleed op 29 maart, negentig jaar oud. Op de stoep van haar vrolijk roze geverfde huis in de Rue Daguerre in Parijs ontstond een zee van bloemen en hartvormige aardappelen. 

Dat laatste was een liefdevolle geste van haar fans, een herinnering aan een van haar allermooiste documentaires: ‘Les Glaneurs et la Glaneuse’ (2000). Een film over de doorgeslagen consumptiemaatschappij waarin Varda zich bij de rapers en plukkers van deze wereld voegde, de mensen die de restjes van anderen oprapen en opeten. Varda had als sprokkelaar zelf een voorkeur voor hartvormige aard­appelen. 

Varda heeft ook iets nagelaten: een prachtige film, waarin we een laatste, ontroerende reis door haar leven en werk maken. ‘Varda par Agnès’ is de titel van de autobiografie die ze in 1994 publiceerde en die ze een kwart eeuw later omtoverde tot een gelijknamige film.

Het is haar zwanezang, een levenskroniek die ze in februari nog op het Filmfestival van Berlijn presenteerde, en die bruist van de energie. Varda groeide op als het enige meisje tussen de jongens van de nouvelle vague, tussen regisseurs als Godard en Truffaut. 

Toch zie je heel goed dat ze vanaf het begin haar eigen weg koos, haar eigen blik volgde. Vrouwen zijn in haar films mensen van vlees en bloed. Ze hebben angsten en verlangens, zoals de jonge vrouw in ‘Cléo de 5 à 7’ (1962) die in haar eentje, en met enige vrees, de uitslag van een doktersonderzoek tegemoet ziet.

Wonderschone tijdreis

Met haar meest bejubelde speelfilm ‘Sans toit ni loi’ (1985) nam Varda de vrijheid om een jonge vrouw op zwerftocht te sturen. Het waren altijd mannen die roadmovies kregen. Varda vond dat het tijd was voor een vrouw.

Nog meer dan in ‘Les plages d’Agnès’ (2008), de wonderschone autobiografische tijdreis die ze op haar tachtigste maakte, spreekt Varda zich aan het eind van haar leven uit als feministe. De speelse, liefdevolle en vaak ook erg amusante manier waarop ze naar de wereld keek, en haar films maakte, is een blijvende inspiratie.

Te zien op documentairefestival Idfa en vanaf 28 november in de bioscoop.

Lees ook:

Ze blijft filmen, ook als de bommen inslaan

Margaret Atwood is in goed gezelschap op het Idfa, dat morgen van start gaat. Het Amsterdamse festival voor documentaires zit barstensvol inspirerende vrouwenportretten.

Jonge meiden die door vader, broer of echtgenoot tot het uiterste zijn gedreven

Het is twee keer ongelofelijk wat documentairemaker Mehrdad Oskouei voor elkaar kreeg voor de openingsfilm van Idfa. Eerst wist hij toegang te krijgen tot een afdeling voor minderjarige meisjes in een jeugdgevangenis in Teheran, waar alleen meiden zitten die medeplichtig zijn aan moord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden