TAAL

Vanuit etymologisch perspectief is sport een vorm van afleiding

Het Groene Boekje (Woordenlijst Nederlandse Taal) van de Taalunie, uitgegeven door Van Dale. Beeld anp

Al sinds de 13de eeuw is het woord sport in onze taal in gebruik als naam van de trede van een ladder. In die betekenis is sport een variant van spruit (tak, loot). De sporten van een ladder zijn in een ver verleden zo genoemd omdat ze - net als takken aan een boom - min of meer haaks bevestigd zijn in de ladderbomen (de twee lange stangen van een ladder, waartussen zich de sporten bevinden).

Halverwege de 19de eeuw kreeg dit oeroude erfwoord gezelschap van een leenwoord uit het Engels dat weliswaar op dezelfde wijze werd gespeld, maar dat een totaal andere betekenis had. Volgens het Kramers Woordenboek uit 1847 ging het om lichaamsoefeningen die 'vaardigheid, kracht en stoutheid' vereisten. Daarbij dient te worden aangetekend dat stoutheid destijds moed betekende.

In het Engels was sport al veel langer in gebruik en werd dit woord bovendien gebruikt ter aanduiding van allerlei vormen van vermaak.

Nog altijd heeft sport in het Engels een veel breder betekenisprofiel dan in onze taal: het wordt gebruikt ter aanduiding van allerlei vormen van tijdverdrijf.

Gezien de herkomst van het woord is dat niet onlogisch: sport gaat - via het Oud-Engelse woord dysporte - terug op het Franse woord desport (ontspanning, vermaak). Dat is een afleiding van het werkwoord desporter (zich ontspannen, vermaken), dat op zijn beurt een variant is van déporter (wegvoeren, met name naar een ballingsoord).

Vanuit etymologisch perspectief heeft sport zijn naam te danken aan het feit dat deze bezigheid mensen wegvoert oftewel afleidt van hun andere, dagelijkse activiteiten.

In onze rubriek 'Taal' helderen Peter-Arno Coppen en Ton den Boon grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels voor u op. Eerdere afleveringen: trouw.nl/taal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden