Review

Van Veldhoven brengt sublieme 'Messiah'

Een echte traditie zoals het uitvoeren van Bachs 'Weihnachts oratorium' is het in Nederland niet, maar de concertpodia waarop rond de kersttijd Hündels oratorium 'Messiah' te beluisteren valt, zijn talrijk. Naast alle amateur-uitvoeringen door het hele land, zijn er de komende dagen professionele 'Messiahs' te genieten van het Noord Nederlands Orkest en -Koor onder leiding van de jonge Peter Dijkstra (vanavond in Hoogeveen) en van de Akademie für Alte Musik en het RIAS Kammerchor onder leiding van Nederlander Daniel Reuss (morgen in Amsterdam, maandag in Utrecht).

Peter van der Lint

Bachs Kerstoratorium is dit jaar ver in de minderheid. Zelfs de Nederlandse Bachvereniging komt deze maand met een 'Messiah'; en eentje die er wezen mag! In de toepasselijke, maar akoestisch lastige ruimte van de Amsterdamse Westerkerk voerde Jos van Veldhoven woensdagavond zijn vierentwintigkoppige koor, zijn dertigkoppige orkest en vier solisten magnifiek door Hündels machtige partituur. Zo'n stevige bezetting wordt voortaan trouwens eerder uitzondering dan regel, omdat de Bachvereniging heeft aangekondigd vanaf 2006 met zo weinig mogelijk musici en zangers te willen gaan werken. Dat voornemen geldt in eerste instantie de werken van Bach zelf. Van Veldhoven is een enthousiast verdediger van de steeds duidelijker wordende muziekwetenschappelijke aanwijzingen dat Bach in het orkest en koor voor bijvoorbeeld zijn Passionen slechts één musicus of zanger per partij gebruikte.

Voor Hündels meer theatrale werken en donderende Hallelujah's gelden die voorschriften uiteraard niet, waarmee overigens weer niet gezegd is dat Hündel zich meer op uiterlijk vertoon en minder op de inhoud zou concentreren. Juist in 'Messiah', waar hij van Charles Jennens een zeer persoonlijke collage van teksten uit de Bijbel kreeg, toont Hündel zich van zijn meest betrokken kant en vult hij Jennens' driedelige structuur (I: Aankondiging van de Messias en Zijn komst, II: Van passie tot triomf en III: De rol van de Messias in het leven na de dood) in met muziek van grootse inventiviteit en virtuositeit.

Van Veldhoven voelt zo'n betrokkenheid tussen tekst en muziek feilloos aan, wat bleek uit een veelheid aan wonderschone en veelzeggende details. Zoals in de eerste scène van het tweede deel waar Van Veldhoven een schitterend ingetogen effect bewerkstelligde bij de woorden van het koor: 'And the Lord hath laid on Him the iniquity of us all'. Bijna schokkend was direct daarna het contrast met het felle accompagnato van de tenor. Schitterend ook het a-capellakoor in 'Since by man came death', waarin nog maar eens bleek hoe professioneel dit koor (listig in twee rijen door elkaar opgesteld) kan zingen.

De aarzelende en magische inleiding tot 'Comfort ye my people' klonk subliem, prachtig opgepikt ook door tenor Marcel Beekman. Die had uitstekende collega's in sopraan Dominique Labelle en bas Stephan MacLeod. Op dit hoge niveau liep alt Susan Platts met haar nauwelijks hoorbare en door breuken geplaagde stem eenzaam en verdwaald rond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden