TaalPeter-Arno Coppen

Van ‘don't like’ naar ‘niks aan’: een prachtige vertaling

In een televisieserie was de uitspraak ‘Why don’t women like me?’ in het Nederlands ondertiteld als ‘Waarom vinden vrouwen mij niks aan?’ Prachtige vertaling! Ik vind hem beter dan bijvoorbeeld ‘Waarom houden vrouwen niet van mij?’, die wat formeel klinkt, of ‘Waarom zien vrouwen mij niet zitten?’ die weer te negatief lijkt. Het Engelse ‘don’t like’ komt inderdaad het dichtste bij het Nederlandse ‘niks aan’. Toch zullen er taalgebruikers zijn die het gevoel hebben dat hier iets niet klopt.

Eigenlijk hebben die taalgebruikers ook wel een beetje gelijk. Die constructie met ‘niks aan’ veronderstelt een zogeheten ‘R-woord’ (er, daar, hier, waar, ergens, etcetera). Je vindt er niks aan, ergens niks aan, daar niks aan, desnoods overal niks aan, maar niet ‘iets niks aan’ of ‘hem niks aan’.

De zin lijkt een beetje op de zogeheten ‘bananenzin’, een term afkomstig van de klassieke voorbeeldzin ‘Bananen hou ik niet van’. Ook daar ontbreekt een R-woord (‘Bananen, daar hou ik niet van’), maar het woord ‘bananen’ moet daar wel vooraan staan. De variant ‘Ik hou bananen niet van’ kan niet zomaar. Maar hier hebben we het woord ‘bananen’ gewoon midden in de zin: ‘Waarom vind je bananen niks aan?’

Het lijkt erop dat we hier te maken hebben met iets anders. De combinatie ‘niks aan’ lijkt in deze zin meer een eenheid. Bijna een woord, met de betekenis ‘onleuk’. Je kunt verwachten dat we op den duur ‘niksaan’ schrijven. In plaats van ‘Daar is niks aan’ krijg je dan ‘Dat is niksaan’, en na verloop van tijd ‘Maar dit is nog niksaner’ en ten slotte een ‘niksaan televisieprogramma’ of een ‘niksane man’.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden