Review

Valeri Gergjev waarschuwt en overtuigt opnieuw

En wederom zat de Doelen dinsdagavond nagenoeg vol bij het tweede groteconcert van het Gergjev Festival. Het festival lééft in Rotterdam en datis zeer verheugend, omdat de toeloop in het verleden ook meer dan eensrampzalig te noemen was. Kennelijk doen ze in Rotterdam de laatste jareniets goed, ook al omdat er tijdens de Gergjev-concerten opvallend veeljongeren rondlopen.

Mede over dit soort zaken ging het dinsdagmiddag tijdens het symposium'Orkesten en grootstedelijk beleid' dat in het kader van het festivalgeorganiseerd was door OntwikkelingsBedrijf Rotterdam en het RotterdamsPhilharmonisch Orkest. Ook voor dit symposium was de opkomst opvallendhoog. De aftrap voor de discussie werd gegeven door Gergjev zelf, dieEuropa, de bakermat van de westerse cultuur, waarschuwde op de culturelezaak te letten. Gergjev was laatst in China met het World Orchestra ofPeace, vertelde hij. Het concert werd uitgezonden op de televisie waar maarliefst 400 miljoen Chinezen naar keken. Hij sprak zijn verbazing nog maareens uit over het feit dat Rotterdam nog steeds geen eigen operatheaterheeft ("waarom heeft Barcelona wel een operatheater en Rotterdam niet?")en hij ging in op de problemen bij de omroep, die dreigen te leiden tot hetopheffen van de ZaterdagMatinee. Gergjev begon zijn Nederlandse carrièrein 1987 bij de matinee en hij noemde het matinee-publiek "het beste terwereld. Ik meen het!"

Vervolgens mochten diverse politieke, economische en cultureleprominenten een stelling poneren waarover dan onder leiding van PaulWitteman gediscussieerd kon worden. Er waren beslist enkele prikkelendevisies over hoe een stad en zijn orkest zich tot elkaar verhouden, maar dediscussie verzandde al snel in geklaag over geldgebrek en knellende cao's,over het slechte onderwijs en over de vergrijzing van het concertpubliek.Inmiddels is zestig procent van de Rotterdamse jeugd niet-autochtoon. Hoekrijg je die de concertzaal in? Niemand had daarop een pasklaar antwoord,ondanks dat er vanuit de zaal aan een paar succesvolle projecten metallochtone jongeren werd gerefereerd.

's Avonds trok de 'witte elite' zich dus maar weer terug in de Doelenen was daar getuige van een super-concert. Als Gergjev geen aanvallen vanreiskoorts heeft en hij zich kan concentreren op één ding, zoals nu ophet festival, dan levert hij het ene magistrale optreden na het andere af.Het programma van dinsdag leverde met Wagner, Mahler, Debussy en Skrjabineen dwarsdoorsnede van het fin de siècle, het thema van dit jaar.

Wagners 'Parsifal'-ouverture werd door Gergjev met verwachtingsvollepauzes, waarin de klank bleef doorzinderen, ongemeen spannend opgebouwd.Fantastisch zoals hij het koper uit de klank liet opbloeien. Mooi ook omte merken hoe nauw de muziek van Debussy's 'Pelléas et Mélisande'aansluit bij die van 'Parsifal'. De weinig gespeelde concertsuite uit dieopera (samengesteld door dirigenten Leinsdorf en Abbado) was een aardigonderdeel van het programma. Het RPhO heeft na de opvoeringen van de operamet Simon Rattle bij De Nederlandse Opera een zekere 'Pelléas'-faam. Diemaakte het waar, maar ook hier, in dit opera-loze festival, wederom geenzang.

Die zang kwam wel van bariton Matthias Goerne die met Mahlers'Rückert-Lieder' voor het hoogtepunt van de avond zorgde. Zelden eenbariton gehoord die zo wonderbaarlijk mooi zingt en tegelijkertijd zoveelinhoud en emotie aan de teksten kan meegeven. Goerne en Gergjev werktenvoor het eerst muzikaal samen en het leek meteen op een partnership madein heaven. Elke stembuiging van Goerne werd door Gergjev perfectopgevangen en het schitterend spelende orkest reageerde er feilloos op.

Tot slot kon het orkest flink uitpakken in Skrjabins 'Le poème del'extase' waarin toegewerkt werd naar een verzengende finale die net nietin de decibellen verzoop. Het publiek was euforisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden