UvA-archeoloog inspecteert kunstschatten na val van Tripoli

Het mocht nooit, maar nu grazen tussen de ruïnes van de oude Romeinse stad Leptis Magna in Libië schaapskuddes. De herders helpen zo mee met het bewaken van dit cultureel erfgoed tegen plunderaars.

Op meer plaatsen heeft de lokale bevolking ervoor gezorgd dat musea en oudheidkundige rijkdommen de opstand redelijk ongeschonden hebben doorstaan. Met dit goede nieuws keerde Joris Kila, archeoloog aan de Universiteit van Amsterdam, onlangs terug uit Libië.

Namens Blue Shield en IMCuRWG, twee organisaties die zich inzetten voor de bescherming van cultureel erfgoed, vertrok hij meteen na de val van Tripoli naar Libië voor een eerste inspectie van de kunstschatten.

Vanwaar die haast?

Kila: "Je moet er zo snel mogelijk bij zijn. Dan kun je nog verklaringen opnemen van getuigen van plunderingen en vernielingen. Ook maken we foto's die als bewijsmateriaal kunnen dienen. En je geeft ook het signaal af dat plunderaars niet zomaar weg komen en ook na afloop van een conflict nog gepakt kunnen worden."

Is dit niet een taak van de VN-organisatie Unesco?

"Ja, maar als je daar op moet wachten... Op 20 oktober gaat de Unesco eindelijk vergaderen in Parijs of er een missie naar Libië gestuurd moet worden. In Egypte, waar ik eerder dit jaar was, wordt nog steeds geplunderd, daar doet de Unesco ook niets.

Ook overheden, inclusief die van Nederland, laten het afweten, al hebben ze het Verdrag van Den Haag getekend, dat gaat over de bescherming van culturele goederen tijdens gewapende conflicten. Het heeft heel weinig prioriteit. Toen we daar waren, werd ons ook bij herhaling gezegd hoe teleurgesteld men was dat de grote organisaties nog niets hebben ondernomen. Ze voelden zich echt gesteund door onze komst."

Waar bent u geweest in Libië?

"We waren in het Nationaal Museum in Tripoli, waar geen voorwerpen worden vermist. Het personeel had de mooiste stukken verstopt en deuren dichtgelast. Er was een inbraak, maar de buit is teruggebracht. Alleen de portretten van Kadafi zijn vernield of weggehaald. In de Romeinse stad Sabratha is er lichte schade aan het amfitheater door vuurgevechten. De ruïnestad Leptis Magna wordt bewaakt door schaapherders. Er hebben zich wel milities van Kadafi verschanst, maar die hebben ze eruit gegooid. "

Doet de bevolking dit vooral omdat Leptis Magna straks een belangrijke bron van inkomsten kan worden als toeristische attractie?

"Natuurlijk speelt dat mee. Ze snappen heel goed dat hun cultureel erfgoed een belangrijke factor is voor de nieuwe identiteit van het land. En dat je daar zuinig op moet zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden