Taal Peter-Arno Coppen

Uitleggen wat communicatie is, is net als uitleggen dat een paard niet kan voetballen

Mijn stelling van vorige week dat taal het enige communicatiemiddel is en dat plaatjes helemaal geen duizend woorden spreken, heeft voor de nodige irritatie gezorgd. Verschillende lezers hebben mij voorgehouden dat een ‘infografiek’ of schema wel degelijk een heleboel informatie kan bevatten en een rol kan spelen in de communicatie. 

Zoals ik echter al stelde kun je uit een plaatje allerlei betekenissen creëren, maar dat is nog geen communicatie.

Voetbal uitleggen

Ik voel me een beetje als iemand die de voetbalsport staat uit te leggen, en dat er dan iemand opstaat en opmerkt dat zijn paard ook voetbal speelt omdat het beest tegen een bal kan schoppen. En als ik dan tegenwerp dat dat nog geen voetbal is, dat mij dan wordt gezegd om mij maar eens tegen mijn schenen te laten schoppen door een paard, dan zal ik weleens voelen hoezeer een paard kan voetballen.

Het tegen een bal schoppen mag dan een onderdeel zijn van de voetbalsport, net als informatieoverdracht onderdeel van communicatie is (en, toegegeven, een onlosmakelijk deel), maar het heeft op geen stukken na de volle omvang van het geheel.

Bewuste wezens

Voor communicatie zijn bewuste wezens nodig, die gelijktijdig (of ten minste met een ervaren gelijktijdigheid) over betekenis onderhandelen en daarbij onder andere reparatiestrategieën kunnen inzetten. Als u aan uw werktafel een schema zit te bekijken bent u in uw eentje bezig met het creëren van betekenis, maar u bent absoluut niet aan het communiceren. 

Wie de kale informatieoverdracht als communicatie beschouwt, maakt een vergelijking van dezelfde orde als het vergelijken van Messi met een paard.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden