Review

Uit Nederlandse bedrijfscollecties Wim Crouwel toont beelden in verborgen museum aan zee beeldende kunst

Beelden van bedrijven. Museum Beelden aan Zee, Harteveltstraat 1 nabij het Kurhaus, Scheveningen. Di t/m zo 11-17, tot 5 febr. Cat. ¿ 39.

Tijdelijk hebben werken van Botero, Balkenol en anderen uit de vaste verzameling, die hier pas sinds begin september stonden, plaats moeten maken voor Carel Visser en Sigurdur Gudmundsson. Crouwel toont er een persoonlijke keuze van beelden uit negen Nederlandse bedrijfscollecties. Die collecties verschillen van karakter, maar daar gaat de expositie niet over. Het onderwerp is de kunst.

Kiezen moet in dit geval gemakkelijker zijn geweest dan plaatsen. Beelden stellen andere eisen dan de meer gebruikelijke affiches en 'kantorengrafiek' in gangen en lokalen. Een beeld wil alleen zijn, op een eigen plek. Wie een tijdelijk naar Scheveningen gebracht beeld al op een welgekozen plaats in het bedrijf kende, kan het nu in een enkel geval wat onttroond vinden. Dat is onvermijdelijk, maar over het geheel genomen doet de opstelling de zo verschillend geaarde werken goed uitkomen.

Crouwel heeft wat hij noemt 'een rijmelarij met beelden' vermeden. Hij bedacht geen 'confrontaties', zoals ze tegenwoordig graag beraamd worden door expositiemakers die een verhaal suggereren waar het de betrokken kunstenaars niet om te doen is geweest. Hij heeft wel groeperingen gemaakt van opvattingen en richtingen. Doorschijnende schermen geven rust en weloverwogen doorkijkjes. Als directeur van het Museum Boymans-van Beuningen heeft hij Peter Greenaway eens toegestaan om creatief te doen ten koste van oude meesters, die met lichteffecten werden bespeeld. Hier daarentegen heeft hij welbewust afgezien van lichtdramatiek.

In de tijdelijke tentoonstelling komen naast de menselijke gestalte - het specialisme van dit museum - ook dierfiguren voor, meubelachtige constructies en niet-figuratieve werken. Maar ook nu treft men het mensbeeld aan, in de uitersten van de verpuurde klassieke traditie tot de geteisterde gestalte van een lopende man, als een Rodin na Dachau, en een uit oud ijzer samengestelde 'Koning'.

De ABN Amro bank heeft onder meer Couzijns 'Gekluisterde hartstocht' uitgeleend, een glimmend chroomstalen kubus uit het verleden van Cornelius Rogge en een knoop van Tajiri, zowel als recentere werken van Veneman en Fortuyn/O'Brien. De vooral grafiek verzamelende Bank Nederlandse Gemeenten is met enkele bronzen vertegenwoordigd, waaronder Willem Lensincks 'Grote wachter'. Het beeldenbezit van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten omvat zowel een stalen Carel Visser als een keramisch vloerobject van Guido Geelen en een André Volten die om een pleingrote uitvoering vraagt.

Zadkine Bij de ING Bank zijn figuren gekozen van onder anderen Zadkine en Fioen Blaisse. Océ van der Grinten geeft allerlei kunstopdrachten. In Scheveningen ziet men uit dit bedrijf onder meer een constructie van Thijs van Kimmenade. Van de Oranje-Nassau Groep zijn er enkele nonfiguratieve beelden; van de befaamde Stuyvesant-collectie onder meer een Tajiri; van de Rabo-bank een 'Zonnesymbool' van Theo Niermeijer en een 'Faun' van Arthur Spronken; van Sara Lee/DE beelden van Fred Carasso en Theresia van der Pant. Bij de schaarse werken in hout zijn een 'Perempuan' (Vrouw) van Arie Berkulin en het liggende object 'Creuze' van Erik Wijntjes.

De bedrijfscollecties hebben kennelijk dezelfde welkome eigenzinnigheid als die van het museum. De geïllustreerde catalogus is vooral van belang door een uitvoerig artikel van Bram Kempers over de geschiedenis, het waarom en de lotgevallen van veel meer dan deze negen bedrijfscollecties - waarbij die van de Gasunie afzonderlijk wordt besproken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden