Twee Rembrandts voor het eerst in honderd jaar naar Nederland

Het Amsterdamse Rembrandthuis aan de Jodenbreestraat.Beeld rv

Het is een wonderlijk verhaal met twee portretten die recent 'herontdekt' zijn als echte Rembrandts. Vanaf 9 mei zijn ze te zien in Museum Het Rembrandthuis in Amsterdam. Beide portretten, onlangs gekocht door het New Yorkse verzamelaars-echtpaar Tom en Daphne Recanati Kaplan, zijn zo'n honderd jaar niet meer in Nederland geweest. 

Afgaand op de reputatie van de Kaplans, die een van de grootste particuliere collecties van Nederlandse zeventiende-eeuwse kunst ter wereld bezitten, The Leyden Collection, moeten het wel echte Rembrandts zijn. Het steenrijke paar laat nieuwe aankopen altijd grondig onderzoeken. 

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Rembrandt en atelier, Man met zwaard, ca. 1640-44. Doek, 102,3 x 88,5 cm, New York, The Leiden Collection.Beeld *

Ook bij deze twee portretten is dat gebeurd. Dat was nodig ook, gelet op hun voorgeschiedenis. 'Man met zwaard' (ca 1640-1644) werd eeuwenlang als een werk van Rembrandt gezien. Tot deskundigen in 1970 ontdekten dat het toch niet van de grote meester zelf was. Het zou een achttiende-eeuwse nabootsing kunnen zijn. Uit het nieuwe onderzoek met de modernste technieken blijkt dat het toch een echte Rembrandt is. Tenminste, voor een deel. Volgt u het nog? 

Gezicht is echt 

Bij het Rembrandthuis in Amsterdam kunnen ze zich de verwarring voorstellen. Daarom zullen ze de portretten presenteren met het hele onderzoeksverhaal erbij. Dat vertelt dat Rembrandt  (1606-1669) zelf oorspronkelijk dit portret heeft gemaakt, maar dat het vervolgens is bewerkt door een van zijn leerlingen in zijn atelier. Die schilderde nagenoeg de hele voorstelling over, waarbij hij onder meer de handen en het hoofddeksel heeft veranderd. Alleen het gezicht liet hij onaangeroerd. Daarin herkennen de deskundigen ook de schilderstijl die kenmerkend is voor Rembrandt rond 1640. 

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Rembrandt, Portret van Petronella Buijs, 1635. Paneel, 79,5 x 56,3 cm, New York, The Leiden Collection. Beeld *

Van het Portret van Petronella Buys was decennialang niet bekend waar het was, tot het in 2017 opdook op een kunstmarkt. Rembrandt schilderde het in 1635. Zijn signatuur staat erop en het pendant met het portret van Petronella's echtgenoot Philip Lucasz, dat zich in de National Gallery in Londen bevindt, is een onbetwiste Rembrandt. 

Desondanks suggereerde het Rembrandt Research Project in 1989 dat het waarschijnlijk was geschilderd door een assistent. Ook daar wordt nu anders over gedacht. Rembrandt maakte het portret zelf, al is het losser en sneller geschilderd dan we gewend zijn van hem. Vermoedelijk was het een spoedklus, omdat Petronella op 2 mei 1935 naar Batavia vertrok. Of dat echt zo is blijkt misschien over twintig jaar bij het volgende onderzoek, met nog modernere technieken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden