Twan Huys gaat recht op zijn doel af. Beeld
Twan Huys gaat recht op zijn doel af.Beeld

Tv-columnMaaike Bos

Twan Huys en fout goud: de louterende comeback van een in onmin geraakte presentator

Op de radio werd er al lekker voor geadverteerd: Twan Huys is terug met de vierdelige onderzoeksserie Waarde van de aarde bij KRO-NCRV. Hij was bij RTL even late night-presentator, maar eigenlijk is hij correspondent, journalist, onderzoeker. In deze serie gaat hij terug naar zijn journalistieke wortels. Niks commerciële kijkers pleasen, gewoon op zoek naar de waarheid over de schimmige winning en handel in grondstoffen.

Hij deed al Buitenhof op zondagmiddag en mag vanaf 11 mei weer aanschuiven bij zijn eigen kindje College Tour (NTR, sinds 2007). Voordat de verloren zoon straks definitief terug is op het honk van de Publieke Omroep, schittert hij nu op woensdagen in zijn internationale, journalistieke serie.

Althans… schittert? In vaalzwarte trui met capuchon loopt hij in Basel binnen bij emiritus hoogleraar strafrecht en goudhandelexpert Mark Pieth. “Vertel eens, Mark…”, begint hij. Alsof een nieuw tijdperk is aangebroken. Vanaf nu gaat Huys bevrijd van alle opsmuk en strak gesneden jasjes recht op zijn loepzuivere doel af.

Deze mooie en hem gegunde comeback deed in mij wat gedachten opborrelen. Niet vanwege het onderwerp of zijn onderzoek, maar vanwege de vragen: waarom hij, dit, nu?

Stap voor stap sluit hij het net

Inhoudelijk pakt Twan Huys meteen goed uit in zijn eerste aflevering over goud, ons geliefde edelmetaal. Huys vraagt Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank naar onze voorraad goudstaven (612 ton): “Kan hier ook fout goud liggen?” Je denkt nog: tja, een flinter zou kunnen, al is elke staaf gestempeld en gedocumenteerd.

Stap voor stap sluit Huys het net om het goud. Hij instrueert Suriname-correspondent Nina Jurna, die daar toch al is, om naar binnenlandse goudmijnen te gaan. Met kwik worden de gouddeeltjes gebonden, maar het vergiftigt wel de bossen, vissen en mensen die ze eten. Soms wordt cyanide gebruikt; daarvan zijn enkele druppels al dodelijk, zegt de Surinaams activist Erlan Sleur. The horror, the horror.

Jurna interviewt ook de arrogante vicepresident Ronnie Brunswijk, oud-rebellenleider en (ex-)goudhandelaar. Die blijkt helemaal niet gestopt met zijn miljoenengoudhandel sinds hij in de politiek zit – en het toezicht op de goudhandel heeft. Ze bezoekt raffinaderij Kaloti uit Dubai, die in Suriname ook fout goud uit omringende landen verwerkt, weet Huys. Hij ziet ondertussen in de archieven van de Surinaamse Kamer van Koophandel dat oud-president Bouterse zijn politieke kliek (zoals Brunswijk) grote licenties gaf om goud te winnen. Legaal én fout.

Kaloti blijkt het goud aan een grote Zwitserse raffinaderij te verkopen. Nieuw omgesmolten en ‘Zwitsers’ bestempeld is het goud totaal ontraceerbaar. Kortom: niemand kan goed goud garanderen. Goudhandelexpert Pieth sluit af met de schatting dat ongeveer de helft van al het goud problematisch is.

Grote verhalen over machtige partijen

De helft. Twee van mijn vier ringen. Ai, nu ben ik dus ook fout. En Twan Huys staat mooi aan de goede kant als onthuller van de waarheid. Ook in zijn volgende delen over (Russisch) gas, steenkool, en olie (van Shell) zal hij met vakmanschap megabelangen én vervuiling onthullen. Deze dossiers zijn nooit níet urgent, en let wel: hij durft deze grote verhalen over machtige partijen aan. Ideaal voor een louterende comeback van een tijdelijk in onmin geraakte presentator.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden