Review

Tuin te kijk

In de meeste opengestelde tuinen in Nederland kun je wel de nodige tijd zoet brengen. Sommige bieden een dagvullend programma met diverse tuinen en een kwekerij, andere zijn goed voor minstens enkele uren genietplezier. De museumtuin De Buitenplaats is van een geheel andere orde. Die heb je eerlijk gezegd in een halfuur gezien.

Goed, als je alles nog eens goed bekijkt, valt het te rekken tot een uur, maar dan heb je het echt wel gehad. Is een bezoek dan wel de moeite waard?, vraagt u nu. Het antwoord is een volmondig 'ja'. Niet vanwege de spiegelvijver of de slangenmuur (een gegolfde muur die in de nissen de warmte vasthoudt en dus geschikt is voor subtropische gewassen), maar vanwege de combinatie van organische architectuur en formeel tuinontwerp.

Dat zit zo. Eerst was er het 17de-eeuwse huis van Jan Nijsingh (in de naastgelegen kerk staat zijn gebeeldhouwde skybox avant la lettre), in 1970 aangekocht door het echtpaar Van Groeningen. Toen de gemeente in 1990 de ruimte tussen dit historische huis en de oude dorpskerk wilde opvullen met appartementen en winkels, kwamen ze in het geweer. Dan maar een museum voor figuratieve kunst op die plek, stelden de Van Groeningens voor; dat sloot mooi aan bij de wandschilderingen die zij in hun eigen huis al hadden laten aanbrengen. Ze kregen de grond maar moesten dan wel zorgen voor een mooie tuin bij het museum.

Zo geschiedde. Allereerst lieten ze het museumpaviljoen ontwerpen door Alberts en Van Huut, bekend van het Amsterdamse ING-bankgebouw. Toen kwam de echte klus, want probeer maar eens een tuin aan te leggen die recht doet aan de formele tuincultuur die bij het 17de-eeuwse Nijsinghhuis hoort, en aan de zogeheten organische bouwstijl van Alberts en Van Huut. Tuinarchitect J rn Copijn deed dat en het resultaat is verbluffend. Dat begint al bij het met sedumsoorten begroeide museumdak, waar 'szomers zelfs gele toortsen en vlinderstruiken staan te bloeien.

Maar nu de tuin. Voor het beste effect loopt u niet rechtstreeks naar binnen, maar volgt u het pad tussen gracht en aarden wal zodat je de tuin aan de achterkant betreedt. Dit is de gereconstrueerde appelhof met een slangenmuur. Die laatste is niet historisch, maar omdat veel buitenplaatsen in Nijsinghs tijd zo'n muur hadden, is er hier ook maar een aangelegd. De in de nissen geplante vijgenbomen genieten daardoor van elk zuchtje warmte dat in Drenthe doordringt. Het formele deel ernaast sluit naadloos aan bij de strakke privé-tuin die de Van Groeningens al eerder bij hun huis hadden aangelegd. Kort samengevat: buxus en een spiegelvijver. Maar ik vergeet de perenhaag. Vooral fraai omdat blauwe regen, rozen en clematis het hekwerk vullen zolang de peren nog niet volgroeid zijn (de tuin werd pas in 2000 geopend). Eigenlijk jammer dat hier straks uitsluitend peren mogen groeien -met lavendel aan de voetjes- dan geven alleen de twee lange borders langs het pad met bollen, Sedum en Echinacea kleur aan het vele groen.

Waarom achteromlopen zo aardig is, blijkt nu pas. Langzaamaan laat Copijn de strakke vormen los. De kaarsrechte waterloop vanuit de vijver duikt een dwaaltuin in met grillig gevormde, maar strak geschoren buxushagen. Een soort doolhof waar je af en toe op een sculptuur stuit, die in de rondingen is tentoongesteld. Het rechte watertje gaat uiteindelijk over in een kronkelend moerasje met voorjaarssleutelbloemen langs de kant.

Volg je het hoofdpad, dan loop je een prieel binnen waar platanen een bepaald niet rechttoe rechtaan pergola overgroeien; met een rotstuin zonder rotsen op de achtergrond, eigenlijk meer een kalmpjes achteroverleunende muur van gestapelde bakstenen waarin onder andere Euphorbia groeit.

Ach, eigenlijk is deze tuin niet uit te leggen, je moet er gewoon heen. En als je hem niet mooi vindt, is daar altijd nog het museum. Dat is zeer de moeite waard en zo kom je als tuinier nog eens ergens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden