Recensie

‘Troost & Zonen’ speelt zich af in een mannenuniversum, waar de vrouwen blijven spoken

Scène uit de zwarte komedie ‘Troost & Zonen’. Beeld Bart Grietens

Theatergroep Suburbia
Troost & Zonen
★★★★☆

In de zwarte komedie ‘Troost & ­Zonen’ door Theatergroep Suburbia draait een immense verlichte maan boven het speelvlak tot in de ­oneindigheid haar rondjes. Maar dat blijkt dan ook wel de enige ­zekerheid in het mannenuniversum van grootvader, vader en de twee zonen van de familie Troost. Er zweven jurkjes door de ruimte, als verwijzing naar de afwezigheid van vrouwen, de moeders en partners die zijn afgehaakt, maar wel door de mislukte levens van de mannen zijn blijven spoken.

Zoon Jim komt na jaren weer opdagen om oude schulden af te lossen én om aan te kondigen dat er een vierde generatie Troost zit aan te komen. We woekeren voort als ­zevenblad, reageert vader bitter. Het uur U breekt aan in dit getroebleerde nest, want er is nogal wat uit het verleden dat wordt opgerakeld. Gaandeweg leren we hun ­onderliggende angsten voor het ­leven kennen, even geestig als ­tragisch door schrijver Peer ­Wittenbols door elkaar geweven. 

Hunkertje1988

Zoon Jim (Xander Vedder), ondernemer in sjacherzaakjes, heeft een vrouw gevonden met wie hij gelukkig kan zijn, maar appt zich als ‘Hunkertje1988’ suf met een dame van een datingsite. Zoon Casimir (Justus van Dillen) is een idealistische vluchtelingenwerker die ­ervan wordt verdacht een jonge asielzoeker te hebben misbruikt en ternauwernood aan een publieke lynchpartij is ontkomen.

Grootvader (Aus Greidanus sr.) zemelt zich door zijn klusjes als hulpsinterklaas heen om zijn pensioengat te dichten, en komt er via de vraag om glutenvrije pepernoten achter dat hij door de moderne tijd is ingehaald. Vader (Peter Blok) ten slotte, is het leven overkomen en hij vindt alleen aansluiting bij zijn echte ‘zelf’ door zich als vrouw te kleden.

Troost

Het is razend knap hoe Wittenbols alle minidrama’s via zo’n beetje alle nú spelende thema’s aan elkaar verbindt, waardoor het toneelstuk het komische familiedrama aan alle kanten overstijgt. Aan de hand van vaders ‘coming-out’ als travestiet worden de ingebakken vader-zoonconflicten binnen deze drie generaties mannen ongemeen grappig uitgespeeld, maar er liggen tegelijk universele vragen aan ten grondslag: hoe schuldig ben je aan je eigen ongeluk en hoe bied je ­elkaar in deze wereld in hemelsnaam troost?

Peter Blok wordt in de heldere ­regie van Rob Ligthert subliem gemangeld tussen de oude waarden van zijn pa en de verwachtingen van zijn zonen over hoe het ­vaderschap moet worden ingevuld. Het is volkomen geloofwaardig dat deze man met grijze baard zielsgelukkig wordt als hij met de gordijnen dicht op pumps voor de spiegel paradeert, zichzelf een keertje mooi voelt. Uiteindelijk gaat Troost & Zonen over de diepgewortelde behoefte van de mens om gezien en geliefd te worden.

Lees ook:

Wrang, geestig en ontregelend: Wittenbols schrijft, Ligthert regisseert

Wittenbols hanteert een idioom dat geraffineerd schakelt tussen bondig en vloeiend, en doorspekt is met krachtige observaties: “Een huis zonder vrouw is slecht voor de planten”, “In de kast is het veel stiller dan in de natuur.” Daarmee creëert hij een boven zichzelf uitstijgende alledaagsheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden