Opinie

Trekker Kraaykamp onterecht middelpunt

Het toneel ziet eruit als een uitdragerij, door decorontwerper Misjel Vermeiren volgestouwd met (namaak-)antiek en -curiosa, veel kitsch, maar ook een enkel interessant stuk, zoals een harp. Jammer alleen van die barst in de klankkast, zegt de opkoper. Alras is duidelijk dat van hem geen goede prijs te verwachten valt. Het mag een tijdje lijken of het daarom draait in 'The Price' (1968), maar dat is natuurlijk niks voor Arthur Miller.

Hanny Alkema

Iedereen moet in zijn leven een prijs betalen, wordt op zeker moment gezegd. Die wijsheid komt dichter in de buurt van het eigenlijke thema. Zwaarder weegt daarin een broedertwist. Of liever broederhaat van een man, politieagent Victor, die zich in het leven tekortgedaan voelt, of weet, en dat vooral zijn al jaren niet meer ontmoete broer Walter, een geslaagd chirurg, verwijt. Victor heeft destijds een wetenschappelijke carrière opgegeven om zijn failliet geraakte vader te verzorgen, terwijl Walter nooit van zich liet horen. Victors vrouw Esther vindt dat het nu eindelijk weleens tijd wordt om geld te maken met de spullen uit het ouderlijke huis.

'The Price' - waarom toch die Amerikaanse titel aangehouden, terwijl 'De Prijs' exact dezelfde dubbele betekenis en gevoelswaarde heeft - wordt gepresenteerd als een voorstelling rond John Kraaykamp. En dat nu is weer een typische Joop van den Ende-aanpak, die stuk en andere spelers geen recht doet. Zij zijn, ondanks een respectvolle regie van Adrian Brine, bijzaak naast trekker Kraaykamp. Met als gevolg bijvoorbeeld dat deze bij opkomst op een volkomen misplaatst open doekje wordt getrakteerd, en zijn medespelers bij het slotapplaus beleefd opzij gaan staan om hem het middelpunt te gunnen.

Overigens maakt Kraaykamp van Solomon een mooie Joodse sjacheraar. Dat is hem met zijn komische gestiek en een door vertaler Jules Royaards geestig met Jiddische termen doorspekte spreektaal wel toevertrouwd. Maar zijn rol is in feite niet meer dan de aangever voor wat er daarna tussen de broers voorvalt. En dat is geen komedie maar een drama. Victor Löw en vooral Hans Ligtvoet maken er een scherp gevecht van tussen de steeds dieper in zijn wrok wegzakkende Victor en de heel behoedzaam van joviaal naar oprechte ergernis schakelende Walter.

Vervelend voor hen is dat zij moeten opboksen tegen de valselijk gewekte verwachtingen van het publiek, dat dan ook telkens dankbaar reageert als Kraaykamp tussendoor zomaar even het toneel komt opstrompelen, en tegen de almaar moralistischer wordende ondertoon in de onthullingen uit het verleden. En dat merk je. De enige die tegen die druk bestand blijft, is Edda Barends. Springerig als vanouds is zij heel authentiek als de geagiteerde en wat naïeve Esther.

Nee, een klapper is 'The Price' in deze opzet niet geworden, al zullen de Kraaykamp-fans zich daar vast niet door laten weerhouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden