Recensie

Tragedie op afstand in 'Tristan + Isolde' van Het Nationale Ballet

Sasha Mukhamedov (Isolde) en James Stout (Tristan) staan voortdurend op standje emotioneel in weinig gedifferentieerde, maar kundige duetten. Beeld hans_gerritsen

Dans
Het Nationale Ballet
Tristan + Isolde
★★★☆

Dans, theater en hedendaagse klassieke muziek. Op het lopende Holland Festival komt het allemaal langs. Maar niet alle voorstellingen zijn de gehoopte voltreffers.

De aanzwellende ouverture van 'Tristan + Isolde' van Het Nationale Ballet en Het Balletorkest laat niets te raden over: er gaat de komende uren iets dreigends gebeuren. Maar hoe componist Szymon Brzóska ook zijn best doet om met filmische suspense een dramatische sfeer te creëren, in het ballet wordt die gesuggereerde spanning spaarzaam ingelost.

Choreograaf David Dawson heeft de middeleeuwse legende geabstraheerd tot een verhaal over de onmogelijke liefde tussen de vazal Tristan en prinses Isolde. Zij is eigenlijk voor Tristans heer en koning Marke voorbestemd, maar de liefde laat zich niet sturen. Tristan en Isolde vallen voor elkaar, ook al dansen ze daarmee hun dood tegemoet.

Een paar cruciale magische elementen zijn behouden: een betoverd zwaard dat de geliefden met elkaar in contact brengt en een liefdeselixer dat helpt om de liefde te consumeren. Maar verder gaat Dawson in een rechte lijn op de kern af: een tragisch liefdesverhaal, met een sterke focus op de duetten om de opkomst en ondergang van Tristans en Isoldes liefde te markeren. De vormgeving (Enzo Henze) is ook al zo to the point: verrijdbare muren die de setting in een handomdraai van een strijdtoneel in een koningshof veranderen. Geometrische lichtobjecten maken er stijlvolle beelden van. Dawsons bewegingstaal is er een van extremen: overstrekte ledematen, knakkende torso's, schier onmogelijke draaien en balansen. Er gebeurt zoveel dat je snakt naar een rustpunt.

Uitstekende vorm

De muziek kent weinig melodische differentiatie. Dat geldt uiteindelijk ook voor de duetten. Ze staan op standje emotioneel, uitgevoerd met een en dezelfde soort intensiteit: een tsunami van passie. Uiterst kundig opgebouwd zijn ze wél; vol acrobatische wendingen en verbluffend ondersteboven uitgevoerde lifts.

Met zo veel aandacht voor de duetten moet de impact van het verhaal van de solisten komen. Aan Sasha Mukhamedov (Isolde) ligt het niet. Zij blijft knap naturel overeind in de hyper-emoties die Dawson van haar verlangt. Ze geeft werkelijk álles om er iets geloofwaardigs van te maken.

Dat van Tristan een smachtende en verder nogal non-descripte romanticus is gemaakt, doet geen recht aan het veelzijdige talent van James Stout. Een betere definitie van de personages zou het ballet meer diepgang hebben gegeven. De tragedie blijft op afstand.

Het Nationale Ballet is in uitstekende vorm. Vooral in de elegante hofscène danst het gezelschap de sterren van de hemel. Die scène lijkt met een bewonderende knipoog te zijn gemodelleerd naar het 19de-eeuwse romantische ballet. Maar jammer genoeg maak je met choreografische flair en brille nog geen spannend verhaal.

Elke week nieuwe voorstellingen, besproken door onze recensenten. Hier vindt u de recensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden